Weryfikatorzy EMAS - Wstęp

Zgodnie z koncepcją EMAS, organizacje które uzyskały rejestrację w systemie są okresowo sprawdzane przez bezstronnych i wiarygodnych weryfikatorów środowiskowych. Weryfikują oni funkcjonowanie systemu zarządzania środowiskowego oraz potwierdzają prawdziwość danych publikowanych w deklaracji środowiskowej. W ramach pierwszej weryfikacji weryfikatorzy sprawdzają czy:

  1. organizacja przeprowadziła przegląd środowiskowy i czy w jego wyniku zidentyfikowano bezpośrednie i pośrednie aspekty środowiskowe (zgodność z Załącznikami VI i VII do Rozporządzenia EMAS),
  2. audyty wewnętrzne spełniają wymagania określone w Załączniku II do Rozporządzenia EMAS,
  3. system zarządzania środowiskowego spełnia wymagania określone w Załączniku IA i IB do Rozporządzenia EMAS,
  4. organizacja spełnia wymagania prawne i inne związane z ochroną środowiska,
  5. deklaracja środowiskowa organizacji spełnia wymagania zawarte w Załączniku III do Rozporządzenia EMAS.

Jeżeli wszystkie wymagania są spełnione, weryfikator zatwierdza deklarację środowiskową, która jest załącznikiem do wniosku o rejestrację składanego przez organizacje do właściwego wojewody. W związku z tym, że organizacje są zobowiązane do corocznej aktualizacji deklaracji środowiskowej, weryfikator jest zaangażowany co roku w ten proces. Ponadto Rozporządzenie EMAS nakłada obowiązek weryfikacji systemu nie rzadziej niż co trzy lata. W praktyce, w większości przypadków, audyty weryfikacyjne odbywają się co roku jednocześnie z zatwierdzaniem aktualizacji deklaracji środowiskowej. Od zasady tej stosuje się odstępstwa w odniesieniu do małych organizacji. W przypadku wystąpienia w organizacji rażącej niezgodności SZŚ lub deklaracji środowiskowej z wymaganiami Rozporządzenia EMAS, weryfikator jest zobowiązany do poinformowania o tym fakcie właściwy organ tj. wojewodę, który dokonał rejestracji organizacji. W uzasadnionych przypadkach weryfikator powinien również poinformować organy administracji o niezgodności z wymaganiami prawa.

Polskie Centrum Akredytacji

Polskie Centrum Akredytacji, które pełni w Polsce rolę organu akredytującego weryfikatorów EMAS, ma za zadanie prowadzenie procesu akredytacji, w tym sprawdzanie kompetencji kandydatów na weryfikatorów oraz nadzór nad realizacją zadań zgodnie z Rozporządzeniem EMAS.
Zgodnie z rozporządzeniem EMAS oraz ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie zgodności (Dz.U. Nr 166 poz. 1360 z późniejszymi zmianami), w Polsce możliwa jest akredytacja zarówno weryfikatorów instytucjonalnych (jednostek certyfikujących systemy zarządzania) jak i osób indywidualnych. Kandydaci na weryfikatorów środowiskowych powinni spełniać wymagania, które zostały szczegółowo określone w Programie akredytacji weryfikatorów środowiskowych (system EMAS).
Powinni legitymować się wykształceniem wyższym (technicznym, prawniczym, ekonomicznym lub innym w zakresie ochrony środowiska), posiadać doświadczenie zawodowe związane z problematyką ochrony środowiska oraz znajomość systemów zarządzania środowiskowego.

Każdy kandydat na weryfikatora środowiskowego systemu EMAS musi przystąpić do egzaminu organizowanego przez Polskie Centrum Akredytacji.

W procesie akredytacji zarówno weryfikatorów indywidualnych jak i instytucjonalnych przez PCA oceniane są kompetencje kandydatów, na ocenę składają się następujące elementy:

Kandydaci którzy spełniają wszystkie wymagania i uzyskali pomyślny wynik egzaminu, otrzymują certyfikat akredytacji PCA. Weryfikatorzy środowiskowi działają wyłącznie w zakresie uzyskanej akredytacji. Akredytacja udzielana jest dla weryfikatorów instytucjonalnych na okres 4 lat, zaś dla weryfikatorów indywidualnych bezterminowo (przy spełnieniu kryteriów wynikających z Rozporządzenia EMAS). Dokument poświadczający uzyskanie akredytacji jest podstawowym dokumentem, który należy przedłożyć Ministrowi Środowiska celem wpisania do rejestru akredytowanych weryfikatorów EMAS. Wzór wniosku o wpisanie do rejestru akredytowanych weryfikatorów został określony w Załączniku 1 do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie wzoru wniosku o wpis podmiotu do rejestru weryfikatorów środowiskowych oraz wzorów dokumentów, formy, częstotliwości i terminów przekazywania informacji z  rejestru wojewódzkiego do rejestru krajowego.(Dz. U. 2004 Nr 94, poz.930).

Weryfikatorzy podczas przeprowadzania weryfikacji systemu EMAS oraz zatwierdzania deklaracji środowiskowej, powinni oceniać działalność organizacji w sposób niezależny i obiektywny. Nie mogą być powiązani z weryfikowaną organizacją w sposób finansowy, komercyjny, rodzinny czy inny. Weryfikatorzy poprzez zatwierdzenie deklaracji środowiskowej potwierdzają rzetelność zawartych w niej informacji. Nadzór PCA nad weryfikatorami indywidualnymi jest prowadzony w formie przeglądu dokumentacji tj. Księgi Jakości oraz zapisów z prowadzonych weryfikacji, w tym zatwierdzonych deklaracji środowiskowych lub obserwacji pracy weryfikatorów u ich klientów (nie rzadziej niż co 24 miesiące). Nadzór PCA nad weryfikatorami instytucjonalnymi jest prowadzony poprzez obserwację działań weryfikatorów u klientów jednostki certyfikującej oraz poprzez przegląd dokumentacji systemu zarządzania oraz zapisów z przeprowadzanych weryfikacji, w tym zatwierdzonych deklaracji środowiskowych (nie rzadziej niż co 12 miesięcy). Zakres akredytacji weryfikatora instytucjonalnego może być rozszerzony o inne branże po przedstawieniu przez niego udokumentowanych dowodów na posiadanie kompetentnego personelu. Ograniczenie zakresu akredytacji następuje w wyniku utraty kompetencji do prowadzenia działalności weryfikacyjnej w danej branży. Zakres akredytacji weryfikatora indywidualnego może być rozszerzony w przypadku uzyskania kompetencji do prowadzenia weryfikacji w danej branży. Zawieszenie akredytacji, zarówno weryfikatora indywidualnego jak i instytucjonalnego, może nastąpić w przypadku, gdy w okresie 24 miesięcy nie przeprowadzono żadnej weryfikacji. Wznowienie akredytacji następuje po pozytywnym wyniku obserwacji pracy weryfikatora. Minister Środowiska po uzyskaniu informacji od PCA ma prawo skreślić z listy lub zawiesić wykonywanie czynności przez weryfikatora.
Weryfikatorzy zagraniczni akredytowani w innych państwach członkowskich UE mają obowiązek poinformować Polskie Centrum Akredytacji z czterotygodniowym wyprzedzeniem o zamiarze prowadzenia weryfikacji organizacji zlokalizowanej na terenie Polski, a także o szczegółach akredytacji, kompetencjach oraz sposobie rozwiązania problemów znajomości polskiego prawa i języka. Jeżeli dokumenty te nie zostaną dostarczone co najmniej 4 tygodnie przed weryfikacją, PCA ma prawo zażądać przesunięcia daty weryfikacji. Przedstawiciel PCA bierze udział w pierwszej weryfikacji prowadzonej przez weryfikatora zagranicznego, obserwując jego pracę.

więcej informacji...

strona do druku