Lekcja 4 - Organizacje mogące ubiegać się o rejestrację w systemie EMAS

Wstęp

Nowelizacja Rozporządzenia EMAS z 2001 r. wprowadziła istotne zmiany w zakresie określania podmiotu, który może zostać zarejestrowany w systemie. Przyjęto bardzo szeroką definicję organizacji, która umożliwia rejestrowanie niemal wszystkich typów działalności.

Zgodnie z definicją zawartą w artykule 2 pkt.s organizacja to „spółka, korporacja, firma, przedsiębiorstwo, organ lub instytucja albo jakakolwiek ich część lub kombinacja, posiadająca osobowość prawną lub nie, prawa publicznego lub prywatnego, o własnych służbach i administracji”.

Dla potrzeb rejestracji, Rozporządzenie EMAS definiuje również termin obiekt - „cały grunt na geograficznie wydzielonym obszarze, podlegający kontroli zarządczej organizacji, obejmującej działania, wyroby i usługi, łącznie z całą infrastrukturą, wyposażeniem i materiałami”.

Zgodnie z definicją zawartą w artykule 2 pkt. s Rozporządzenia EMAS najmniejszym podmiotem, który może zostać zarejestrowany, jest obiekt. Jednak w wyjątkowych okolicznościach określonych przez Komisję w Wytycznych w sprawie podmiotów odpowiednich dla rejestracji w systemie EMAS podmiot rozważany do rejestracji w ramach systemu EMAS może być mniejszy od obiektu, np. część organizacji pełniąca własne funkcje. Wspomniane wytyczne podają jeszcze kilka nietypowych sytuacji związanych z rejestracją organizacji. W każdej z nich konieczne może się okazać, aby organizacja skonsultowała możliwości rejestracji z weryfikatorem i/lub właściwym organem.

Ważnym ograniczeniem wypływającym z definicji organizacji jest to, że rejestrowana organizacja nie może wykraczać poza granice jednego kraju członkowskiego UE. W przypadku organizacji działających na terenie kilku państw członkowskich, konieczne jest więc osobne rejestrowanie części organizacji położonych w każdym państwie członkowskim.

Aby podmiot mógł uzyskać rejestrację w systemie EMAS musi przede wszystkim spełniać definicję organizacji zawartą w Rozporządzeniu EMAS.

W przypadku gdy organizacja działa w jednym lub kilku obiektach, to poszczególne obiekty mogą być rejestrowane jako oddzielne podmioty lub organizacja może zarejestrować wszystkie obiekty jako jeden podmiot. Dopuszczalne jest rejestrowanie pojedynczych obiektów, a następnie uzyskanie jednego numeru rejestracyjnego dla całej organizacji. Warto również pamiętać, że organizacje rejestrujące kilka obiektów jako jeden podmiot muszą się liczyć z utratą rejestracji w przypadku naruszenia wymagań Rozporządzenia EMAS tylko w jednym obiekcie. Aby zminimalizować ryzyko utraty rejestracji, organizacja może poddać wszystkie obiekty, dodatkowej, oddzielnej weryfikacji i rejestracji.

Jeżeli organizacja zdecyduje się na zarejestrowanie wszystkich obiektów jako jeden podmiot, należy pamiętać, że konieczne jest zachowanie zasady odpowiedzialności lokalnej oraz publicznej, która mówi, że znaczące wpływy na środowisko każdego obiektu powinny być wyraźnie zidentyfikowane i przedstawione we wspólnej deklaracji środowiskowej. Informacje dotyczące znaczącego oddziaływania poszczególnych obiektów powinny być, zgodnie z tą zasadą, elementem otwartego dialogu ze społeczeństwem.

W odniesieniu do organizacji rejestrujących kilka obiektów jako jeden podmiot obowiązuje zasada, że każdy z obiektów musi spełniać wszystkie wymagania Rozporządzenia EMAS, włączając ciągłe doskonalenie działalności środowiskowej. Jeżeli doskonalenie efektów działalności środowiskowej nie może zostać osiągnięte we wszystkich obiektach jednocześnie, organizacja musi przedstawić odpowiednie uzasadnienie dla takiej sytuacji. Zgodnie z definicją ciągłego doskonalenia poprawa powinna być widoczna z roku na rok oraz powinna dotyczyć „wymiernych efektów działania systemu zarządzania środowiskowego związanych z prowadzonym przez organizację zarządzaniem swymi istotnymi aspektami środowiskowymi (...)”.

Komisja Europejska zdefiniowała szereg rodzajów organizacji mogących się ubiegać o rejestrację w systemie EMAS. Należą do nich:

1. organizacje działające tylko w jednym obiekcie,

2. organizacje mniejsze niż jeden obiekt,

3. organizacje działające w różnych obiektach:

   1. wytwarzające takie same lub podobne wyroby lub usługi,

   2. wytwarzające różne wyroby lub usługi,

4. niezależne organizacje działające na ograniczonym obszarze zarejestrowane jako jedna wspólna organizacja,

5. organizacje sprawujące nadzór nad obiektami tymczasowymi,

6. organizacje, w przypadku których nie można prawidłowo określić konkretnego obiektu,

7. małe organizacje działające na określonym obszarze produkujące takie same lub podobne produkty lub usługi, starające się o indywidualną rejestrację,

8. instytucje publiczne.

Szczegółowe zasady dotyczące każdego z wymienionych przypadków opisano w dalszej części lekcji.