Lekcja 5 - Wdrażanie systemu zarządzania środowiskowego zgodnego z rozporządzeniem EMAS

5.11 Zaangażowanie pracowników

Zgodnie z zapisami Rozporządzenia EMAS, założeniem systemu zarządzania środowiskowego jest promocja ciągłej poprawy działalności środowiskowej organizacji poprzez czynny udział pracowników organizacji.

Istotne jest, aby pracownicy spostrzegali działania na rzecz ochrony środowiska jako możliwość, spośród wielu innych, poprawiającą warunki i organizację pracy.

Wymaganie

Rozporządzenie EMAS, Załącznik I-B, punkt 4.

W uzupełnieniu wymagań sekcji A niniejszego załącznika, należy dążyć do zaangażowania pracowników w proces ciągłej poprawy efektów działalności środowiskowej organizacji. W tym celu należy stosować odpowiednie formy uczestnictwa, takie jak system ksiąg z sugestiami lub praca zespołowa nad poszczególnymi projektami lub komitety środowiskowe. Organizacje uwzględniają wytyczne Komisji w sprawie stosowania najlepszej praktyki w tej dziedzinie. Przedstawiciele pracowników są włączani w realizację procesu, jeśli wyrażają takie życzenie.

Spełnienie wymagania

Zapewnienie zaangażowania pracowników wymaga odpowiedniego przeszkolenia oraz systemu informowania. Udział pracowników powinien być utrzymywany na wszystkich szczeblach struktury organizacyjnej.

Organizacja posiadająca wdrożony i funkcjonujący system zarządzania środowiskowego powinna być w stanie przedstawić, jakie środki zastosowała do aktywnego zaangażowania pracowników. Takimi narzędziami mogą być na przykład:

• spotkania ze związkami zawodowymi, narady robocze lub inne spotkania w organizacji,

• możliwość podnoszenia swoich kwalifikacji i wiedzy,

• wyposażenie pozwalające i ułatwiające pracownikom przedstawianie swoich sugestii,

• powołanie komisji/zespołu kierowniczego dotyczącego spraw środowiskowych,

• wspólne spotkania kierownictwa z pracownikami oraz z przedstawicielami działu ochrony środowiska,

• utworzenie zespołów zajmujących się środowiskiem, grup warsztatowych lub projektowych,

• kontakty z konsultantami, weryfikatorami, audytorami i pracownikami,

• czynny udział oraz przepływ informacji pomiędzy specjalistą ds. ochrony środowiska a przedstawicielem kierownictwa i pracowników.

Uwaga: Słabe zaangażowanie pracowników jest bolączką wielu polskich organizacji. Istotnym czynnikiem ułatwiającym udział pracowników jest przykład z góry oraz premiowanie np. propozycji usprawnień poprawiających oddziaływanie na środowisko. Międzynarodowe koncerny działające w Polsce twierdzą, że polscy pracownicy często przewyższają kreatywnością pracowników z innych krajów. Zagadnieniem podstawowej wagi jest znalezienie sposobu wyzwalającego tą aktywność. Wydaje się, że stworzenie systemu nagród dla pracowników, którzy osiągają ponadprzeciętne osiągnięcia lub zaproponują jakieś udoskonalenie prowadzące do zmniejszenia wpływów na środowisko jest jednym z dobrych rozwiązań.

Stworzenie podstaw do czynnego zaangażowania się pracowników należy rozważyć już w pierwszych etapach wdrażania systemu zarządzania środowiskowego. Dobrą praktyką jest włączenie personelu do pracy nad systemem na wszystkich poziomach i etapach m.in. do:

• formułowania polityki środowiskowej organizacji,

• wstępnego przeglądu środowiskowego i analiz związanych z aspektami środowiskowymi,

• wdrożenia praktyk i procedur mających na celu poprawę wyników działań na rzecz środowiska,

• udziału w pracach zespołów środowiskowych ustanowionych do gromadzenia informacji,

• udziału w pracach zespołu opracowującego cele, zadania i programy środowiskowe,

• opracowania deklaracji środowiskowej.

Dokumentacja i zapisy

Rozporządzenie EMAS nie nakłada konkretnych obowiązków związanych z dokumentowaniem i prowadzeniem zapisów w związku z zaangażowaniem pracowników. Jeżeli jednak zwiększanie zaangażowania jest prowadzone poprzez określenie ról, zakresów odpowiedzialności i uprawnień lub też szkolenia należy stosować zasady opisane w we wcześniejszych punktach.