Lekcja 5 - Wdrażanie systemu zarządzania środowiskowego zgodnego z rozporządzeniem EMAS
5.3 Przegląd środowiskowy
Pierwsza identyfikacja aspektów środowiskowych i wymagań zewnętrznych przeprowadzana jest w formie wstępnego przeglądu środowiskowego.
|
Uwaga: Rozporządzenie EMAS wymaga przeprowadzenia przeglądu środowiskowego. W przypadku organizacji, które wdrożyły SZŚ i uzyskały certyfikat zgodności z normą ISO 14001, a następnie starają się o rejestrację w systemie EMAS, przeprowadzenie formalnego przeglądu wstępnego nie jest konieczne. Warunkiem rezygnacji z przeglądu jest jednak wykazanie, że wszystkie informacje typowo zbierane w trakcie przeglądu są dostępne w ramach funkcjonującego już SZŚ. |
Niezależnie od tego, czy przegląd był przeprowadzony, czy nie, konieczne jest okresowe aktualizowanie informacji. Wymaga to przyjęcia odpowiednich procedur. Wymagania w stosunku do tych procedur zostały opisane w rozdziałach 5.5. i 5.6.
Rozporządzenie EMAS definiuje przegląd środowiskowy jako wstępną kompleksową analizę zagadnień związanych ze środowiskiem i wpływów na środowisko oraz efektów działalności środowiskowej związanej z działalnością organizacji.
Wymagane
Załącznik VII do Rozporządzenia EMAS
zawiera wykaz pięciu kluczowych obszarów, które
powinny zostać objęte przeglądem:
- wymagania ustawowe, wykonawcze i inne, do spełnienia
których organizacja się zobowiązała,
- identyfikacja wszystkich aspektów środowiskowych
mających znaczący wpływ na środowisko,
- opis kryteriów stosowanych do oceny znaczenia
wpływu na środowisko,
- badanie wszystkich istniejących praktyk i procesu
zarządzania środowiskowego,
- ocena informacji zwrotnej z badania wcześniejszych
przypadków.
Spełnienie wymagania
Na przeprowadzenie przeglądu wstępnego składa się kilka czynności:
-
określenie zakresu przeglądu,
-
dobór zespołu,
-
analiza wszystkich procesów, wyrobów i usług pod kątem oddziaływania na środowisko,
-
analiza zdarzeń mających miejsce w przeszłości, które spowodowały zwiększony wpływ na środowisko,
-
opracowanie wykazu aspektów środowiskowych,
-
identyfikacja wymagań prawnych i innych związanych ze zidentyfikowanymi aspektami,
-
dobór kryteriów oceny aspektów,
-
opracowanie wykazu aspektów znaczących,
-
analiza praktyk stosowanych do nadzoru nad tymi aspektami,
-
opracowanie raportu z przeglądu.
Określenie zakresu przeglądu
Już na etapie przeprowadzania wstępnego przeglądu zalecane jest, aby organizacja określiła i udokumentowała zakres swojego systemu zarządzania. Zakres przeglądu powinien odpowiadać obszarowi, w którym planowane jest wdrożenie SZŚ. Najczęściej obejmuje on całość działań, wyrobów lub usług realizowanych przez organizację, ale w niektórych sytuacjach może on dotyczyć wydzielonej części organizacji. Można rozważyć dwa podejścia do prowadzenia przeglądu – na podstawie komórek organizacyjnych lub na podstawie operacji i procesów. Przy pierwszej opcji wygodny w użyciu będzie plan zagospodarowania terenu, który podlega przeglądowi z wskazanymi wszystkimi budynkami i instalacjami. Drugie podejście jest ukierunkowane na procesy w organizacji – tutaj przydatne będą mapy procesów (np. schematy technologiczne), które uwzględniają wejścia i wyjścia z danego działania (procesu). W przypadku podejścia procesowego nie należy zapominać o nieprodukcyjnych procesach, takich jak np.: magazynowanie, transport, itp. A także operacjach, które mają miejsce poza terenem bezpośrednio nadzorowanym przez organizację.
Dobór zespołu
Przegląd może być wykonywany przez kompetentnych pracowników organizacji lub konsultantów zewnętrznych. Każde z tych rozwiązań ma swoje wady i zalety. Na ogół pracownicy dysponują większą wiedzą na temat działań, wyrobów i usług, natomiast konsultanci zewnętrzni mogą dysponować doświadczeniem z innych, podobnych organizacji i na ogół są bardziej obiektywni. W niektórych organizacjach, ze względu na brak wiedzy związanej z oddziaływaniem na środowisko, zaangażowanie konsultantów z zewnątrz jest koniecznością. Jest to sytuacja dość często spotykana w małych i średnich organizacjach.
Analiza wszystkich procesów, wyrobów i usług pod kątem oddziaływania na środowisko
Podczas identyfikacji aspektów w organizacji można skorzystać z wielu metod – od wizji lokalnych, wywiadów z pracownikami na różnych szczeblach (po wcześniejszym zapoznaniu ich z celem prowadzonego przeglądu), rozprowadzaniem ankiet lub różnego rodzaju list lub bardziej zaawansowanych metod, jak na przykład analiz cyklu życia produktów. Ilość czasu poświęcona na zebranie odpowiednich danych i informacji umożliwi dogłębne rozpoznanie aspektów bezpośrednich i pośrednich związanych z działalnością organizacji.
Uwaga: Praktycznym rozwiązaniem dla przeprowadzenia analizy działań i usług organizacji jest podzielenie ich na mniejsze operacje i przypisanie im odpowiednich aspektów środowiskowych metodą analizy „wejścia-wyjścia” (input-output). Oznacza to wypisanie wszystkich materiałów, surowców, strumieni energii itp. wchodzących do procesu i wychodzących z procesu. Aspekty związane z wyrobami mogą odnosić się do wpływów na środowisko związanych z wytworzeniem kupowanych surowców i półproduktów lub wpływów związanych z użytkowaniem i utylizacją po zakończeniu użytkowania wyrobów oferowanych przez organizację.
Aspekty środowiskowe i oddziaływania na środowisko
Aspekt środowiskowy odnosi się do działalności organizacji, do jej wyrobów lub usług. Oznacza te elementy działalności, wyrobów lub usług, z którymi związane są oddziaływania na środowisko.
Czym jest aspekt i jaki jest jego związek z wpływem na środowisko najłatwiej przedstawić na przykładzie:
|
Czynność |
Aspekt (tj. podstawowa przyczyna wpływu) |
Wpływ |
|
Wytwarzanie energii elektrycznej i cieplnej (spalanie paliw kopalnych tj. węgla, gazu, oleju) |
Emisje gazów cieplarnianych |
Zanieczyszczenie atmosfery, globalne ocieplenie |
|
Mycie i konserwacja instalacji |
Wytwarzanie ścieków |
Skażenie wód powierzchniowych i gruntowych |
|
Transport |
Emisja gazów spalinowych |
Pogorszenie jakości powietrza |
|
Budowa nowych dróg i obiektów |
Błędy w planowaniu przestrzennym |
Wyniszczanie gatunków zwierząt i ich siedlisk |
|
Magazynowanie paliw i niebezpiecznych substancji chemicznych |
Wycieki paliw (awaryjne) |
Skażenie gleby |
Uwaga:
Informacje o
środowiskowych uwarunkowaniach funkcjonowania organizacji można
czerpać wprost z dokumentacji, która jest dostępna w
organizacji, jeśli np. była konieczność uzyskania jakiegoś
uzgodnienia środowiskowego np. z wniosków o wydanie pozwoleń
środowiskowych lub raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na
środowisko.
Przykład:Informacje, które
powinien zawierać wniosek o pozwolenie na wprowadzanie pyłów
i gazów do powietrza na podstawie artykułu 184 ustawy Prawo
ochrony środowiska (wybór najważniejszych wymagań):
- informacja o rodzaju instalacji, stosowanych urządzeniach i
technologiach oraz
charakterystykę techniczną źródeł powstawania i miejsc
emisji,
- ocena stanu technicznego instalacji.
informacja
o rodzaju prowadzonej działalności,
- opis
zakładanych wariantów funkcjonowania instalacji,
- blokowy
(ogólny) schemat technologiczny wraz z bilansem masowym i
rodzajami wykorzystywanych materiałów, surowców i
paliw, istotnych z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska,
- informacja
o energii wykorzystywanej lub wytwarzanej przez instalację,
- wielkość
i źródła powstawania albo miejsca emisji - aktualnych i
proponowanych - w trakcie normalnej eksploatacji instalacji oraz w
warunkach odbiegających od normalnych, w szczególności
takich jak rozruch i wyłączenia,
- informacja
o planowanych okresach funkcjonowania instalacji w warunkach
odbiegających od normalnych,
- informacja
o istniejącym lub przewidywanym oddziaływaniu emisji na środowisko,
- wyniki
pomiarów wielkości emisji z instalacji, jeżeli
przeprowadzenie pomiarów było wymagane,
- zmiany
wielkości emisji, jeżeli nastąpiły po uzyskaniu ostatniego pozwolenia
dla instalacji,
- proponowane
działania, w tym wyszczególnienie środków
technicznych mających na celu zapobieganie lub ograniczanie emisji
[...],
- proponowane
procedury monitorowania procesów technologicznych istotnych
z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska, w
szczególności pomiaru lub ewidencjonowania wielkości emisji,
- deklarowany
termin i sposób zakończenia eksploatacji instalacji lub jej
oznaczonej części, nie stwarzający zagrożenia dla środowiska [...],
Rozporządzenie EMAS określa dwa rodzaje aspektów środowiskowych: bezpośrednie i pośrednie.
Bezpośrednie aspekty środowiskowe są związane z tymi działaniami organizacji, nad którymi sprawuje ona kontrolę zarządczą.
ZAŁĄCZNIK VI do Rozporządzenia EMAS
ASPEKTY ŚRODOWISKOWE
6.2. Bezpośrednie aspekty środowiskowe Obejmują one działania organizacji, nad którymi sprawuje ona kontrolę zarządczą i mogą obejmować, ale nie tylko:
a) emisje do powietrza;
b) uwalnianie do wód;
c) zapobieganie powstawaniu, recykling, ponowne użycie, transport i usuwanie odpadów stałych i innych, w szczególności odpadów niebezpiecznych;
d) korzystanie z gruntów i ich zanieczyszczanie;
e) korzystanie z zasobów naturalnych i surowców (w tym energii);
f) problemy lokalne (hałas, wibracje, odory, pył, efekt wizualny, itp.);
g) zagadnienia związane z transportem (towarów, usług i pracowników);
h) ryzyko wypadków środowiskowych i wpływów wynikających lub mogących wynikać ze skutków wydarzeń, wypadków i potencjalnych sytuacji awaryjnych ;
i) wpływ na bioróżnorodność.
Pośrednie aspekty środowiskowe to takie, które mogą powstać w związku z działaniami, wyrobami i usługami organizacji, którymi nie może w pełni zarządzać.
ZAŁĄCZNIK VI do Rozporządzenia EMAS
ASPEKTY ŚRODOWISKOWE
6.3. Pośrednie aspekty środowiskowe
Działania organizacji, jej wyroby i usługi mogą skutkować znaczącymi aspektami środowiskowymi, pozostającymi poza pełną kontrolą zarządczą organizacji. Mogą one obejmować, ale nie tylko:
a) zagadnienia dotyczące wyrobów (projekt, rozwój, opakowanie, transport, wykorzystanie oraz odzysk/usuwanie odpadów);
b) inwestycje kapitałowe, udzielanie pożyczek, świadczenie usług ubezpieczeniowych;
c) nowe rynki;
d) wybór i strukturę usług (np. transport lub usługi w zakresie zaopatrywania w żywność);
e) decyzje administracyjne i planistyczne;
f) strukturę oferty wyrobów;
g) efekty działalności środowiskowej oraz praktyki środowiskowe wykonawców, podwykonawców i dostawców.
(...)
W przypadku wymienionych pośrednich aspektów środowiskowych, organizacja rozważa, jak duży wpływ może mieć na te aspekty oraz jakie środki może podjąć w celu zredukowania wpływu na środowisko.
Podczas identyfikacji aspektów pośrednich zaleca się:
-
przeprowadzenie wywiadów z wykonawcami i podwykonawcami (np. firmy usługowe, dostawcy, właściciele nieruchomości),
-
przeprowadzenie wywiadów z klientami,
-
przeanalizowanie zużycia materiałów,
-
przeanalizowanie działalności podwykonawców na terenie organizacji,
-
przeanalizowanie kryteriów eko-znakowania.
Zgodnie z Rozporządzeniem EMAS, podczas opracowywania systemu zarządzania środowiskowego należy uwzględnić zarówno aspekty bezpośrednie, jak i pośrednie. Należy zwrócić uwagę, że zakwalifikowanie danego aspektu do jednej z tych kategorii ma drugorzędne znaczenie. Ważne jest natomiast zapewnienie, że wszystkie aspekty zostały zidentyfikowane i są odpowiednio nadzorowane.
Uwaga dla sektora administracji publicznej i usług: W przypadku organizacji z sektora szeroko pojętych usług oraz administracji publicznej, czy też instytucji finansowych lub edukacyjnych, kluczowe jest rozważenie zwłaszcza pośrednich aspektów środowiskowych związanych z prowadzoną działalnością. W tych przypadkach nie wystarczające będzie ograniczenie przeglądu aspektów i oddziaływań do inwentaryzacji związanej z fizyczną lokalizacją organizacji.
Analiza zdarzeń mających miejsce w przeszłości, które spowodowały zwiększony wpływ na środowisko
Analiza zdarzeń z przeszłości pozwala na zidentyfikowanie zanieczyszczeń, które mogą wciąż przedostawać się do środowiska. Poza tym jest źródłem informacji na temat potencjalnych sytuacji awaryjnych, które mogą powtórzyć się w przyszłości.
Uwaga:
Identyfikacja obecności urządzeń zawierających PCB może zostać oparta
na bardzo pomocnym rozporządzeniu, które określa, gdzie
potencjalnie można się obecności PCB spodziewać:
Przykład:
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 września 2002 r. w sprawie
określenia urządzeń, w których mogły być wykorzystywane
substancje stwarzające szczególne zagrożenie dla środowiska.
(Dz. U. Nr 173, poz. 1416)
„ (…)§ 1. Rozporządzenie określa:
1) urządzenia, w których mogły być wykorzystywane
polichlorowane bifenyle (PCB), które traktuje się jak
urządzenia, w których były lub są wykorzystywane te
substancje;
2) rok produkcji i producentów urządzeń, o
których mowa w pkt 1.
§ 2. 1. Kondensatory, w których mogły być
wykorzystywane PCB, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
2. Transformatory, w których mogły być wykorzystywane PCB,
określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
3. Inne urządzenia elektroenergetyczne nie będące kondensatorami i
transformatorami, w których mogły być wykorzystywane PCB,
określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. (…)”
Opracowanie wykazu aspektów środowiskowych
Wykaz wszystkich aspektów środowiskowych ułatwia dalszą pracę nad wdrożeniem systemu. Zaleca się, aby nadać mu formę pozwalającą na łatwe powiązanie aspektów z ich źródłem (czynność, wyrób). Przy opracowaniu wykazu należy agregować niektóre dane zebrane wcześniej, w zależności od możliwości nadzoru nad poszczególnymi aspektami środowiskowymi, na przykład: emisje z kilku podobnych operacji można traktować łącznie, jeżeli sposób ich nadzorowania we wszystkich przypadkach jest identyczny.
Identyfikacja wymagań prawnych i innych związanych ze zidentyfikowanymi aspektami
Ustalenie, jakie wymagania prawne i inne są związane ze zidentyfikowanymi aspektami środowiskowymi, ma bardzo istotne znaczenie dla oceny znaczenia aspektów środowiskowych, a co za tym idzie, całości SZŚ. Wymagania prawne są bowiem jednym z najczęściej stosowanych kryteriów oceny aspektów środowiskowych, a zapewnienie zgodności z prawem jest podstawowym celem wdrożenia SZŚ. Identyfikacja wymagań zmusza do zdobycia dostępu do przepisów prawa. Dużą pomocą są zbiory (również te dostępne na stronach internetowych) zawierające przepisy z danego obszaru prawa, np. przepisy dotyczące ochrony środowiska.
Należy wziąć pod uwagę wszystkie wymagania prawne, które dotyczą, aspektów środowiskowych (tj. bezpieczeństwo pożarowe, bezpieczeństwo substancji chemicznych, kontrolę głównych zagrożeń i wypadków, bezpieczeństwo wyrobów, normy techniczne maszyn i urządzeń, itp.). „Inne wymagania” oznaczają, że uwzględnione zostały wymagania ze strony klientów, korporacyjne, dobrowolne porozumienia branżowe, decyzje, normy, itp. Oznacza to również, że uwzględnia się wymagania wynikające z kontraktów, na przykład z firmą zajmującą się gospodarką odpadami, oczyszczaniem ścieków.
Wymagania w zakresie ochrony środowiska wynikają:
-
wprost z przepisów prawa krajowego i wspólnotowego,
-
z decyzji administracyjnych,
-
z umów cywilnoprawnych.
Zakres prawa środowiskowego zależy od zidentyfikowanych aspektów środowiskowych. Przepisy prawne mające znaczenie czy wpływ na ochronę środowiska są ujęte w wielu innych dziedzinach prawa, jak np.: prawo finansowe, prawo administracyjne, prawo cywilne, prawo karne, itp. Należy także pamiętać, iż do zakresu prawa środowiskowego odnoszącego się do danej organizacji należy stosowne prawo miejscowe. Przykładem takich regulacji są m.in.: miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, akty o utworzeniu obszarów ograniczonego użytkowania, stref przemysłowych, stref ochronnych, przestrzennych form ochrony przyrody czy też programy ochrony powietrza lub ochrony przed hałasem.
Źródła
informacji służące do identyfikacji
istotnych przepisów:
Informacje na temat aktualnych przepisów można pozyskiwać na
różne sposoby. Jednym z najpopularniejszych
sposobów jest prenumerata oficjalnych dzienników
(Dziennik Ustaw, Monitor Polski). Nie jest to jednak sposób
najskuteczniejszy. W miarę rozwoju technologii informacyjnych dużą
popularnością cieszą się bazy danych na płytach CD lub w Internecie.
Bazy danych są udostępniane przez instytucje publiczne i podmioty
komercyjne. Najbardziej wyczerpujące informacje można zaleźć na
oficjalnych stronach sejmu:
http://isip.sejm.gov.pl/prawo/index.html
Baza unijnych wymagań prawnych znajduje się pod adresem:
http://europa.eu.int/eur-lex/pl/index.html
Trzeba jednak przyznać, że źródła komercyjne są znacznie
bardziej przyjazne dla użytkownika, częściej uaktualniane i oferują
tekst ujednolicony oraz efektywne mechanizmy wyszukiwania.
Źródłami takimi są np.:
www.prawo.lex.pl
www.abc.com.pl
www.lexpolonica.pl
www.lexpress.pl
www.eko-net.pl
Dodatkowo przydatnymi źródłami wiedzy na temat aktualnie
obowiązującego prawa na pewno będą:
- administracja publiczna – wydziały ochrony środowiska,
inspektoraty ochrony środowiska i inne władze lokalne,
codzienna prasa – informuje na bieżąco o zmianach lub
planowanych zmianach w legislacji,
stowarzyszenia zawodowe/branżowe.
Szczegółowych wymagań prawnych wynikających z przepisów należy również szukać w istniejącej dokumentacji, takiej jak raporty oddziaływania na środowisko oraz wszelkiego rodzaju analizy (gleb, ścieków, emisji do atmosfery, itp.).
Należy pamiętać o zapisie z Załącznika VI do Rozporządzenia EMAS, który określa, że: Organizacja analizuje wszystkie aspekty środowiskowe swoich działań wyrobów i usług oraz decyduje na podstawie kryteriów uwzględniających prawodawstwo wspólnotowe, które z jej aspektów mają znaczący wpływ na środowisko i przyjmie je za podstawę formułowania celów i zadań środowiskowych.
Trzeba zwrócić szczególną uwagę na ten zapis, choć Polska podczas procesu przystąpienia do Unii przetransponowała praktycznie wszystkie wymagania unijne, co jednak nie zagwarantowało wdrożenia planowanych wymagań prawnych lub tych, dla których ustanowiono okresy przejściowe.
Dobór kryteriów oceny aspektów
Po zidentyfikowaniu aspektów środowiskowych i związanych z nimi wpływów na środowisko, spośród wyznaczonych aspektów środowiskowych należy określić najważniejsze, tak zwane znaczące aspekty środowiskowe.
Zgodnie z Rozporządzeniem EMAS organizacja jest zobowiązana do określenia kryteriów oceny znaczenia aspektów środowiskowych swoich działań, wyrobów i usług w celu stwierdzenia, które z nich oddziałują na środowisko w sposób znaczący. Opracowane kryteria powinny być wyczerpujące, powinny dawać możliwość niezależnego sprawdzenia, powinny być odtwarzalne i publicznie dostępne.
Rozporządzenie EMAS, Załącznik VI, punkt 6.4. Znaczenie aspektów
Organizacja jest odpowiedzialna za zdefiniowanie
kryteriów oceny znaczenia aspektów środowiskowych
swoich działań, wyrobów i usług w celu ustalenia,
które z nich wywierają znaczący wpływ na środowisko.
Kryteria przyjęte przez organizację są wyczerpujące, możliwe do
niezależnego sprawdzenia, powielenia i publicznie dostępne.
Ustanawiając kryteria oceny znaczenia swoich aspektów
środowiskowych, organizacja może wziąć pod uwagę, ale nie tylko:
a) informacje o stanie środowiska w celu zidentyfikowania czynności,
wyrobów i usług organizacji, które mogą mieć
wpływ na środowisko;
b) posiadane przez organizację dane, dotyczące nakładów
materiałów i energii, zrzutów, odpadów
i emisji w kategoriach ryzyka;
c) opinie zainteresowanych stron;
d) działania organizacji w dziedzinie środowiska, które
podlegają regulacji;
e) działalność związaną z zamówieniami;
f) projektowanie, rozwój, wytwarzanie, dystrybucję, obsługę,
użycie, ponowne użycie, recykling i usuwanie wyrobów
organizacji;
g) te działania organizacji, które są źródłem
najbardziej znaczących kosztów środowiskowych i korzyści dla
środowiska.
Oceniając znaczenie wpływów na środowisko powstałych z
działalności organizacji bierze ona pod uwagę nie tylko normalne
warunki działalności, ale także warunki istniejące podczas rozruchu i
zakończenia eksploatacji oraz warunki nadzwyczajne, które
można w rozsądny sposób przewidzieć.
Uwzględnia się działalność prowadzoną w przeszłości, aktualną i
planowaną.
Istnieją różne sposoby i metody przeprowadzania oceny znaczenia zidentyfikowanych aspektów środowiskowych. Każda organizacja powinna wypracować własny sposób oceny. Jedyną zasadą, którą należy się kierować, jest jednakowe przeprowadzenie oceny znaczenia dla każdego aspektu zidentyfikowanego w organizacji.
Do kryteriów oceny znaczenia aspektów środowiskowych mogą należeć, między innymi:
-
skala oddziaływania,
-
waga oddziaływania,
-
prawdopodobieństwo wystąpienia,
-
czas trwania oddziaływania,
-
aspekty związane z prowadzeniem działalności, np. koszty lub wpływ na wizerunek organizacji,
-
wymagania prawne (w tym planowane zmiany),
-
obawy zainteresowanych stron.
Więcej informacji na temat oceny aspektów środowiskowych znajduje się w lekcji 5.5.
Opracowanie wykazu aspektów znaczących
Sporządzenie listy znaczących aspektów środowiskowych stanowi kluczowe działanie podczas wdrażania systemu zarządzania środowiskowego (SZŚ) zgodnego z wymaganiami Rozporządzenia EMAS, a lista istotnych aspektów środowiskowych jest dokumentem kluczowym w SZŚ. System zarządzania środowiskowego funkcjonuje w oparciu o znaczące aspekty środowiskowe, które bezpośrednio przekładają się na pozostałe elementy systemu – politykę środowiskową, cele i zadania, monitorowanie i pomiary oraz sterowanie operacyjne.
Analiza praktyk stosowanych do nadzoru nad tymi aspektami
Organizacja powinna przeanalizować stosowane przez nią narzędzia, metody i sposoby nadzoru nad zidentyfikowanymi aspektami środowiskowymi. Celem zebrania tych informacji jest dostosowanie kolejnych kroków wdrażania SZŚ do istniejących praktyk. Jest to podejście znacznie bardziej efektywne niż budowanie wszystkich procedur od nowa. Więcej na temat nadzoru i kontrolowania działań związanych z aspektami środowiskowymi opisano w kroku 7 w części opisującej sterowanie operacyjne.
Opracowanie raportu z przeglądu
Zakończenie przeglądu powinno zostać uwieńczone przygotowaniem odpowiedniego raportu. Raport z przeglądu dokonanego na potrzeby wdrożenia SZŚ powinien przedstawiać wszystkie informacje, których wymaga Rozporządzenie EMAS, a więc:
-
zestawienie wszystkich aspektów środowiskowych w powiązaniu ze źródłami (działaniami, usługami lub wyrobami);
-
opis wpływów na środowisko związanych ze zidentyfikowanymi aspektami środowiskowymi (opcjonalnie);
-
zestawienie wymagań prawnych i innych w powiązaniu ze zidentyfikowanymi aspektami środowiskowymi;
-
propozycję kryteriów oceny aspektów środowiskowych;
-
zestawienie aspektów znaczących wybranych w oparciu o proponowane kryteria oceny;
-
opis stosowanych praktyk w odniesieniu do znaczących aspektów środowiskowych, cel oraz zakres przeglądu,
W wielu przypadkach zakres ten jest poszerzany o:
-
zestawienie danych związanych ze zidentyfikowanymi aspektami,
-
opis otoczenia organizacji i wrażliwości środowiska;
-
ocena zgodności działalności organizacji z wymaganiami prawnymi,
-
opis i wnioski dotyczące oddziaływań organizacji na środowisko wraz z działaniami prowadzonymi w celu minimalizacji tych oddziaływań i oceną efektywności tych działań,
Zebrane dane/informacje/zestawienia często okazują się przydatne w innych działaniach, na przykład do wniosków o uzyskanie różnych pozwoleń lub decyzji. Bardzo dobrym przykładem jest tutaj przedłożenie raportu z przeglądu wstępnego do wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego. Bardzo często, przed przystąpieniem do uzyskania pozwolenia przygotowuje się oddzielny raport z przeglądu ekologicznego, który zakresem jest bardzo zbliżony do wstępnego przeglądu wykonywanego w ramach wdrażania systemu zarządzania środowiskowego. Jeżeli organizacja, w tym przypadku zakład eksploatujący dużą instalację przemysłową, posiada już pozwolenie zintegrowane, może z łatwością przystąpić do przeglądu wstępnego mając większość wymaganych informacji posegregowanych i zebranych w jednym dokumencie.


