ࡱ> q`\bjbjqPqP56::&8$h"BDDDDDD'hVD5DyRRR<BRBRRrT f :I24  0zfff RDDX  Wytyczne dla weryfikatorw niemieckich dotyczce przeprowadzania weryfikacji organizacji chccych zarejestrowa si w systemie EMAS (TBumaczenie oryginalnego dokumentu) Przedmowa Do dziaBaD Komitetu Weryfikatorw Zrodowiskowych (dalej UGA)  w my[l 21 Ust. 1 Nr.1 wraz z 15 Ustawy o Audycie Zrodowiskowym (dalej UAG) - nale|y m.in. konkretyzowanie wymagaD przy sprawdzaniu weryfikatorw [rodowiskowych i organizacji weryfikatorw [rodowiskowych. Kwestia, czy weryfikatorzy [rodowiskowi oraz organizacje weryfikatorw [rodowiskowych wypeBniaj powierzone im obowizki w my[l istniejcych przepisw, wymaga bardziej szczegBowego okre[lenia tych|e zadaD. Dlatego UGA zdecydowaBo si jeszcze w 1997 do okre[lenia w trybie ustawowym wytycznych dotyczcych wi|cych ich zadaD. DokonaBo si to w du|ym stopniu dlatego, poniewa| do[wiadczenia zdobyte podczas przeprowadzonych weryfikacji w organizacjach zgodnie z Rozporzdzeniem (EWG) Nr 1836/93 (UE  Rozporzdzenie dot. Audytu Zrodowiskowego) wykazaBy, |e wielokrotnie pojawiaBa si kwestia konieczno[ci udzielania dalszych wyja[nieD w odniesieniu do zadaD weryfikatorw [rodowiskowych. Wytyczne zostaBy w przeszBo[ci dwukrotnie poddane szczegBowym modyfikacjom. Trzecie wydanie (pazdziernik 1998) zostaBo uzupeBnione o zadania weryfikatora, w oparciu o wytyczne zawarte w Rozporzdzeniu EMAS, ktre nale|y speBni podczas weryfikacji organizacji posiadajcej lub nie posiadajcej certyfikat ISO 14001. Niniejszy czwarty, caBkowicie nowy dokument, dopasowuje opis zadaD weryfikatora [rodowiskowego do stanu faktycznego, ju| po wprowadzonych zmianach w Rozporzdzeniu EMAS Unii Europejskiej. Odnosi si do Rozporzdzenia, ktre weszBo w |ycie 27. 04.2001, Nr 761/2001 wydanego przez Rad i Parlament Europejski dot. Dobrowolnego Uczestnictwa Organizacji we Wsplnotowym Systemie Zarzdzania Zrodowiskowego oraz Audytu (EMAS), ktra zastpuje uprzednie Rozporzdzenie UE dot. Audytu Zrodowiskowego (EMAS I). Cze[ I niniejszych wytycznych przedstawia przegld zadaD weryfikatorw, zgodnie z Rozporzdzeniem Unii Europejskiej nr 761/2001, ujtych w czterech kompleksach zadaniowych A, B, C oraz D. Zadania weryfikatora [rodowiskowego dotycz zatwierdzenia podstawowej deklaracji [rodowiskowej, zatwierdzenia corocznej aktualizacji deklaracji [rodowiskowej oraz skonsolidowanej deklaracji Zrodowiskowej a tak|e zatwierdzenia informacji [rodowiskowej , zgodnie z Aneksem III 3.5. do Rozporzdzenia EMAS. W kolejnej cz[ci II skBadajcej si z tabel, zadania weryfikatora [rodowiskowego zostaBy dopasowane przy zastosowaniu odpowiedniej kolorystyki do zadaD przedstawionych w zarysie. WedBug kolejno[ci wydania, zadania zostaBy opisane z adnotacj, co do konkretnych postanowieD, wynikajcych z Rozporzdzenia (UE) nr 761/2001 oraz zostaBy zaopatrzone w wyja[nienia. Odno[niki do przepisw dotycz  o ile nie zostaBa to podane inaczej - artykuBw lub aneksw powy|szego Rozporzdzenia EMAS II. Oglnie nale|y zwrci uwag na to, |e niektre zadania weryfikatora [rodowiskowego s okre[lone jednoznacznie, inne zadania natomiast zawieraj pole do szerszej interpretacji, w ramach przyjtego sposobu realizacji zadaD. Dlatego musz one by przeprowadzone przez weryfikatora [rodowiskowego. Podstaw do wykonania tych czynno[ci stanowi do[wiadczenie oraz niezale|no[ weryfikatora [rodowiskowego. W konkretnych przypadkach weryfikator [rodowiskowy musi uzasadni swoje decyzje wobec jednostek weryfikujcych, zgodnie z 28 UAG (SZZ). Wytyczne dotyczce zadaD weryfikatora [rodowiskowego w zakresie prowadzenia weryfikacji zgodnie z Rozporzdzeniem UE Nr 761/2001 maj sBu|y sprecyzowaniu minimalnych standardw pracy weryfikatora [rodowiskowego, wyznaczonych przez Rozporzdzenie EMAS oraz przez Ustaw o Audycie Zrodowiskowym, celem zapewnienia prawomocno[ci oraz wiarygodno[ci systemu EMAS. Thomas Kiel Kierownik UGA Wytyczne Komisji ds. Weryfikatorw Zrodowiskowych dotyczce zadaD weryfikatora [rodowiskowego w oparciu o Rozporzdzenie UE nr 761/2001 - Listopad 2001  4-te caBkowicie nowe wydanie Umweltgutacherausschuss Godesberger Allee 88 53175 Bonn tel. 0228/81 92 31-0 fax. 0228/81 92 31 -9 uga.bonn@t-online.de www.umweltgutacherausschuss.de www.emas-logo.de Wytyczne komisji ds. weryfikatorw [rodowiskowych dotyczce zadaD weryfikatorw [rodowiskowych zgodnie z Rozporzdzeniem UE nr 761/2001 (EMAS II) Zarys zadaD weryfikatora [rodowiskowego Zadania weryfikatora [rodowiskowego dotyczce zatwierdzenia pierwszej deklaracji [rodowiskowej Strona Przegld wstpny 6 Pisemna umowa z organizacj 7 Dostosowanie si organizacji ubiegajcej si o rejestracj 8 Przegld dokumentacji 10 oraz Wizyta na obiektach organizacji 12 w tym sprawdzenie... Zakresu kontroli [rodowiskowej 15 Zakresu polityki [rodowiskowej 17 Zakresu programu [rodowiskowego 18 Zakresu systemu zarzdzania [rodowiskowego 19 Zakresu wewntrznego audytu [rodowiskowego 23 Zakresu deklaracji [rodowiskowej 27 Przygotowanie raportu dla kierownictwa organizacji 31 Wyja[nienia kwestii poruszonych w Raporcie 32 Zatwierdzenie deklaracji [rodowiskowej 33 Zadania weryfikatora [rodowiskowego dotyczce zatwierdzenia corocznej aktualizacji deklaracji [rodowiskowej strona Przegld wstpny 6 Pisemna umowa z organizacj 7 Dostosowanie si organizacji ubiegajcej si o rejestracj 8 Program weryfikacji zgodnie z Aneksem V 5.6. do Rozporzdzenia EMAS 9 Sprawdzenie aktualizacji danych dotyczcych efektw dziaBalno[ci [rodowiskowej 28 Zgodnie z Aneksem III 3.2. Litera e) Rozporzdzenia EMAS (opcjonalnie) Sprawdzenie pozostaBych aktualizacji deklaracji [rodowiskowych (uwaga: cz[ skBadowa opisu zadaD C. - przegld/ audyt) 29 Przygotowanie raportu dla kierownictwa organizacji 31 Wyja[nienia kwestii poruszonych w raporcie 32 Zatwierdzenie deklaracji [rodowiskowej 33 Zadania weryfikatora [rodowiskowego dotyczce zatwierdzenia skonsolidowanej deklaracji [rodowiskowej strona Przegld wstpny 6 Pisemna umowa z organizacj 7 Dostosowanie si organizacji ubiegajcej si o rejestracj 8 Program zgodnie z Aneksem V 5.6. do Rozporzdzenia EMAS 9 Przegld dokumentacji 10 oraz wizyta na obiektach organizacji 12 W tym sprawdzenie... Zakresu kontroli [rodowiskowej 15 Zakresu polityki [rodowiskowej 17 Zakresu programu [rodowiskowego 18 Zakresu systemu zarzdzania [rodowiskowego 19 Zakresu wewntrznego audytu [rodowiskowego 23 Zakresu deklaracji [rodowiskowej 27 uwaga: ewentualnie uznanie cz[ci skBadowych zamieszczonych w p. B) Przygotowanie raportu dla kierownictwa organizacji 31 Wyja[nienia kwestii poruszonych w raporcie 32 Zatwierdzenie deklaracji [rodowiskowej 33 Zadania weryfikatora [rodowiskowego dotyczce zatwierdzenia informacji zgodnie z Aneksem III 3.5. Rozporzdzenia EMAS strona Przegld wstpny 6 Pisemna umowa z organizacj 7 Sprawdzenie informacji zgodnie z Aneksem III 3.5. 30 Zatwierdzenie informacji [rodowiskowej 33 II. Cz[: Tabele Wyja[nienia: W poni|ej zamieszczonych tabelach przedstawione zostaBy zadania weryfikatora [rodowiskowego, oraz przypisanie do kompleksw zadaniowych ABCD (kolumny 1-4) z adnotacj do odno[nych postanowieD Rozporzdzenia UE Nr 761/2001 (kolumna 5), zaopatrzone w wyja[niajce adnotacje (kolumna 6). Odno[niki oraz przepisy powoBuj si  o ile nie zostaBo to okre[lone inaczej  na artykuBy oraz zaBczniki do rozporzdzenia UE nr 761/2001. Przegld wstpny ABCDZadania weryfikatora [rodowiskowego Opis UwagiXXXXNiezale|no[ od organizacji podlegajcej weryfikacji/ DziaBania weryfikacyjne odpowiednio do zakresu uprawnieD weryfikatora. Przed wej[ciem w stosunek umowny weryfikator sprawdza sumiennie oraz na wBasn odpowiedzialno[: czy jest obiektywny/ niezale|ny czy sam lub we wspBpracy z innym weryfikatorem [rodowiskowym lub innym posiadaczem odpowiednich uprawnieD specjalistycznych jest w stanie w oparciu o swoje uprawnienia w peBni skontrolowa wszystkie elementy danego sektora (wg Kodu NACE) (Art.2 Lit. q, ZaBcznik V 5.2.1.)UdziaB odpowiedzialnych urzdw i / lub urzdu nadajcego uprawnienia jest uzasadniony, je|eli nie mo|na jednoznacznie przyporzdkowa Organizacji wraz z jej wszystkimi obszarami, do konkretnego sektora (wg kodu NACE), a szczeglnie, gdy - istnieje wtpliwo[, czy dziaBalno[ uboczn prowadzon przez dan organizacj mo|na przyporzdkowa do jakiego[ konkretnego kodu.XXXXEwentualne rozmowy wstpne nie mog mie charakteru konsultacji, naruszajcego zasady bezstronnej dziaBalno[ci weryfikatora. Pisemna umowa z organizacj ABCDZadania weryfikatora [rodowiskowego Opis UwagiXXXXWeryfikator [rodowiskowy wykonuje swoje czynno[ci w oparciu o pisemne uzgodnienia, ktre okre[laj przedmiot i zakres prac oraz ktre daj mu sposobno[ dziaBania w sposb niezale|ny i profesjonalny. (ZaBcznik V 5.5.1.)Pisemn umow jest umowa lub oferta ew. akceptacja weryfikatora [rodowiskowego. Jednolita umowa lub oferta/ akceptacja obejmuje przedmiot oraz zakres prac, opis organizacji, ktra ma zosta poddana weryfikacji, Bcznie z opisem zasigu jej lokalizacji, prowadzonej przez ni gBwnej dziaBalno[ci, usBug lub wyrobw, jej wyposa|enia oraz infrastruktury.XXXXPisemna umowa zobowizuje organizacje do wspBpracy z weryfikatorem [rodowiskowym w niezbdnym dla niego zakresie. (ZaBcznik V 5.5.1.)Zobowizanie si organizacji w ktrej ma by przeprowadzona weryfikacja do wspBpracy ma polega przede wszystkim na przedstawieniu wszelkich potrzebnych dokumentw do dyspozycji weryfikatora.. Dostosowanie si organizacji ubiegajcej si o rejestracj ABCDZadania weryfikatora [rodowiskowego Opis UwagiX X X X XX X X X XX X X X X Weryfikator [rodowiskowy omawia ze zleceniodawc, ktra jednostka ma zosta wpisana do rejestru EMAS jako organizacja. Kontroluje przy tym nastpujce kwestie: czy organizacja nie przekracza wewntrz wsplnotowej granicy paDstwa Republiki Federalnej Niemiec czy w skBad organizacji nie wchodz mniejsze jednostki organizacyjne w innej lokalizacji ewentualnie, czy nie wystpuj szczeglne okoliczno[ci, ktre usprawiedliwiaByby istnienie innej mniejszej jednostki w innej lokalizacji (np. oddziaB organizacji posiadajcy wBasn struktur organizacyjn) Przeprowadza wywiady z odpowiedzialnymi dziaBami  w razie zaistnienia potrzeby. (Art.2 Litera s)Przy dostosowaniu nale|y uwzgldni wytyczne dot. lokalizacji (ZaBcznik I do Decyzji Komisji 2001/681/WE z dnia 7.09.2001, ABI EG L 247 Str. 24,25). W razie zaistnienia wyjtkowych okoliczno[ci wytyczne zawieraj wi|ce przepisy. Organizacja jak i lokalizacja jej siedziby powinny zosta wystarczajco od siebie oddzielone z punktu widzenia przestrzennego. UdziaB odpowiednich urzdw jest logiczny, je[li zaistnieje problem ro|nych miejsc rejestracji organizacji i konieczne s uzgodnienia dot. miejsca rejestracji na podstawie wytycznych dot lokalizacji nie mo|na okre[li obszaru siedziby organizacji, jak i w przypadku wystpienia szczeglnych okoliczno[ciXXW przypadku weryfikacji deklaracji, weryfikacji corocznej aktualizacji deklaracji [rodowiskowej lub weryfikacji skonsolidowanej deklaracji [rodowiskowej dostosowanie to nie jest stosowane, je[li w weryfikowanej jednostce nie zaszBy |adne zmiany Program weryfikacji zgodnie z ZaBcznikiem V 5.6. ABCDZadania weryfikatora [rodowiskowego Opis uwagi XXWeryfikator [rodowiskowy kontroluje, czy program weryfikacji jest zgodny z ZaBcznikiem V 5.6. Je[li nie, to weryfikator jest zobowizany do sporzdzenia odno[nego programu w porozumieniu z organizacj. (Art. 3 Ust.3 Litera a, ZaBcznik V 5.6.)Program weryfikacji zgodnie z ZaBcznikiem V 5.6. nale|y skoordynowa w szczeglno[ci z programem wewntrznego audytu [rodowiskowego, w oparciu o ZaBcznik II 2.9. PrzedBo|ony program mo|e zosta zmieniony lub uzupeBniony przy okazji weryfikacji ka|dej nowej deklaracji [rodowiskowej. Celem stworzenia programu zgodnie z ZaBcznikiem V 5.6. logiczne wydaje si uzgodnienie tego z kierownika/ specjalist ds. audytw wewntrznych (ZaBcznik II do Decyzji Komisji 2001/681/ WE z dnia 7.09.2001, ABI EG L 247 Str. 24, 34). Tzw. Wytyczne dot. lokalizacji (ZaBcznik I do Decyzji Komisji 2001/681/WE z dnia 7.09.2001, ABI EG L 247 Str. 24, 25) zawieraj w rozdziale 3.1 adnotacje na temat sposobu postpowania przy weryfikacji organizacji, ktra dziaBa w licznych siedzibach z tymi samymi lub podobnymi wyrobami i usBugami. Przegld dokumentacji ABCDZadania weryfikatora [rodowiskowego Opis uwagiX*) *) *) *) *) *) *)XDokumenty, z ktrymi nale|y si zapozna przed audytem weryfikacyjnym (ZaBcznik V 5.5.2. oraz 5.5.3.) obejmuj: podstawowe informacje o organizacji i jej dziaBaniach Polityka [rodowiskowa i program Zrodowiskowy opis systemu zarzdzania [rodowiskowego stosowanego w organizacji szczegBy przeprowadzonej kontroli [rodowiskowej / wewntrznego audytu [rodowiskowego Sprawozdanie z kontroli [rodowiskowej/wewntrznego audytu [rodowiskowego i z ewentualnych zwizanych z tym wdro|onych dziaBaD korygujcych wzr deklaracji [rodowiskowej W przypadku r|nych lokalizacji, weryfikator [rodowiskowy powinien zapozna si ze zr|nicowan dziaBalno[ci, wyrobami i usBugami realizowanymi w r|nych miejscach. Zgodnie z ZaBcznikiem V 5.4.4. weryfikator [rodowiskowy stwierdza podczas kontroli oraz podczas weryfikacji deklaracji [rodowiskowej, |e obszary organizacji s opisane jednoznacznie oraz, |e opis odpowiada faktycznie wykonywanym czynno[ciom Patrz str. 17 (polityka [rodowiskowa) ew. str. 18 (program [rodowiskowy) Patrz str. 19 (system zarzdzania [rodowiskowego) Patrz str. 15 (kontrola [rodowiskowa) ew. str. 23 (Wewntrzny audyt [rodowiskowy ) Patrz str. 27 (deklaracja [rodowiskowa)*) opcjonalnie (patrz str. 29) Przegld dokumentacji ABCDZadania weryfikatora [rodowiskowego Opis UwagiXXW przypadku weryfikacji deklaracji [rodowiskowej, skonsolidowanej deklaracji [rodowiskowej: - poprzednia (pierwsza/ skonsolidowana) deklaracja [rodowiskowa i jej aktualizacje. Wizyta na obiektach organizacji ABCDZadania weryfikatora [rodowiskowego Opis UwagiX X X X*) *) *) *)X X X XWywiad kierownictwem najwy|szego szczebla organizacji na temat polityki [rodowiskowej (ZaBcznik I-A.2.) Wywiad z przedstawicielem kierownictwa najwy|szego szczebla: tworzenie, dokumentacja i wdro|enie systemu zarzdzania [rodowiskowego (ZaBcznik I-A.4.1.). Wizytacja w terenie celem przeprowadzenia kontroli (m.in. kontrola wyrywkowa) zgodno[ postpowania z przepisami prawa federalnego oraz krajw zwizkowych wdro|enie systemu zarzdzania [rodowiskowego, w szczeglno[ci przestrzeganie odpowiednich procedur ocena techniczna wewntrznego audytu [rodowiskowego wdro|enie dziaBaD korygujcych osignicia efektw dziaBalno[ci [rodowiskowej na wybranych przykBadach rozmowy z personelem peBnicym ro|ne funkcje na r|nych szczeblach struktury organizacyjnej celem sprawdzenia wdro|enia systemu zarzdzania [rodowiskowego technicznej oceny wewntrznego audytu [rodowiskowego Np. na temat wymagaD, zapewnienie wdro|enia, udostpnienie [rodkw finansowych dla realizacji celw i zadaD. Warunkiem przeprowadzenia kontroli sposobem wyrywkowy jest to, |e elementy poddane takiej kontroli musz by porwnywalne w oparciu o potencjalne ryzyko produktw (materiaBy, odpady, procesy), dziaBalno[ci oraz usBug itp. Podczas prowadzenia kontroli metod wyrywkow nale|y uwzgldni przede wszystkim zakBady w ktrych wystpuj zakBcenia i te wymagajce nadzoru. DziaBania korygujce mog mie charakter wynikajcy z zapisw ZaBcznika I-A.5.2. i ZaBcznika II 2.8. Podczas kontroli mo|e si okaza pomocne przedyskutowanie sprawozdania o podjtych dziaBaniach korygujcych (ZaBcznik V 5.5.3.) Personel z ktrym prowadzone s rozmowy powinien reprezentowa te funkcje i szczeble struktury organizacyjnej, ktre s szczeglnie istotne dla sprawdzenia dokumentacji i systemu zarzdzania [rodowiskowego. Mog to by w szczeglno[ci: przedstawiciele zaBogi kierownik/ czBonek zespoBu audytowego, ktry przeprowadzaB kontrole [rodowiskow/ wewntrzny audyt [rodowiskowy dziaB budowlany peBnomocnik  specjalista (odpady, ochrona wd, immisje, zakBcenia, wyroby niebezpieczne, ochrona przed promieniowaniem, bezpieczeDstwo biologiczne) dziaB zaopatrzenia dziaB rozwoju dziaB utrzymania ruchu personel obsBugujcy instalacje majce wpByw na [rodowisko (brygadzista, kierownik instalacji itp.) dziaB personalny (w tym dodatkowe szkolenia, podnoszenie kwalifikacji) dziaB produkcji dziaB zarzdzania jako[ci sBu|by odpowiadajce za bezpieczeDstwo w zakBadzie XXXdziaB ochrony [rodowiska dziaB sprzeda|y Wytyczne dot. wspBudziaBu pracownikw (ZaBcznik II do ZaleceD Komisji 2001/680/EG z dnia 7.09.2001 ABI EG L 247 str. 1,12) zawiera przykBady praktyczne  best-practice . Weryfikator [rodowiskowy powinien si skonsultowa z kierownictwem organizacji, czy i na ile rada zakBadowa zostaBa poinformowana i wBczona w procesy [rodowiskowe Przegld [rodowiskowy ABCDZadania weryfikatora [rodowiskowego Opis UwagiXprzegldu [rodowiskowego nie nie dokonuje si w przypadku posiadania certyfikowanego i obowizujcego systemu zarzdzania [rodowiskowego Sprawdzenie, czy przy uwzgldnieniu warunkw Art.3 ust.2 litera a) mo|na zrezygnowa z przegldu [rodowiskowego. Ewentualnie sprawdzenie raportu z audytu certyfikujcego i sprawdzenie czy certyfikat rozciga si na norm [rodowiskow zgodnie z art. 9 certyfikat zostaB wystawiony przez upowa|nion jednostk certyfikujc zgodnie z art. 9 caBa organizacja poddawana weryfikacji zostaBa objta zakresem wa|no[ci certyfikatu system zarzdzania [rodowiskowego zapewnia niezbdne informacje do opisu i oceny aspektw [rodowiskowych wyszczeglnionych w ZaBczniku VI. ABCDZadania weryfikatora [rodowiskowego Opis UwagiXB) nadzr nad wewntrznym audytem [rodowiskowym Je[li organizacja nie posiada systemu zarzdzania [rodowiskowego, nale|y sprawdzi czy w czasie wewntrznego audytu [rodowiskowego pi kluczowych obszarw zostaBo sprawdzonych zgodnie z ZaBcznikiem VII 7.2. przepisy prawne i administracyjne oraz inne, co do przestrzegania ktrych organizacje si zobligowaBy ujcie wszelkich aspektw [rodowiskowych, majcych znaczce oddziaBywanie na [rodowisko w oparciu o ZaBcznikiem VI, a ktre da si sklasyfikowa co do jako[ci i ilo[ci, przy czym nale|y sporzdzi wykaz aspektw uznanych za znaczce opis kryteriw dotyczcych oceny znaczcych oddziaBywaD na [rodowisko zgodnie z ZaBacznikiem VI 6.4. sprawdzenie wszelkich zastosowanych technik i procesw zarzdzania [rodowiskowego ocena reakcji na wcze[niejsze zdarzenia/ awarieW ramach wewntrznego audytu [rodowiskowego kontroluje si po raz pierwszy systematycznie stan faktyczny w siedzibie, porwnujc je do stanu po|danego, ktry wynika z wymogw wewntrznych i zewntrznych jak i wyznacznikw w oparciu o Rozporzdzenie EMAS Polityka [rodowiskowa ABCDZadania weryfikatora [rodowiskowego Opis uwagiX*)XSprawdzenie, czy polityka [rodowiskowa... (art. 2 litera a i ZaBcznik I-A.2.) zostaBa przyjta przez kierownictwo najwy|szego szczebla jest odpo` &''\))*+--0167=>@:@CDDxDDHjIKKLLLLMpMMQRTTTTXUZUUU2]0^``bbhnK5CJ\hnK56CJ] hnK5 hnKCJhnKhnK6CJ]hnK56CJ\]hnKCJmH sH hnKCJmHsH hnKCJ hCJhhnKCJhnK5CJ,aJ, hnKCJ9   ` b d f h j l n p r t v x z | ~ $a$Z B\#$dha$#b&z&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&dh$dha$&&&&&2'''''''''''''''''''$(&(`( $<dh^<a$$dha$dh`(b(d(((((),).)X)))**0+++2,z,dhdh^ & Fdh & Fdh<dh^<&dh$d%d&d'dNOPQ $<dh^<a$z,,8-D--- .Z../r///80000112^22j33445dh^ & Fdhdh`dh5h55$6666777B88:9z999:R:::T;; <<=h===dh^ & Fdhdh=>>>D??@@@:@<@V@X@BCCCCCCCCCCCCCdhdh^ & FdhCCCCCCCCCCCCCCCDDD DDDD`DjDlDxD dh$IfdhxDzD~DDDDEE<<<<< dh$Ifkd$$IfFֈh8c#hhhR064 FaEFFFfHHjIdJJK$If <dh$If^< & Fdh$If dh$IfKKKKKKKE<<<<< dh$Ifkd$$IfFֈh8c#hhhR064 FaKLLLL<7* dh^`dhkd$$IfFֈh8c#hhhR064 Fa dh$IfLLLLLLLLLLLLLLLLMM MMVM`MbMdMpM dh$Ifdh dh^`pMrMvMzM~MMOE<<<<< dh$Ifkd$$IfFֈ2:#hhh064 FaOV@VDVFVHVWWNXYZ@[b[ <dh$If^< & Fdh$If dh$Ifb[\2]0^2^4^6^^t_` & Fdh$If$If dh$If ``````bC::::: dh$Ifkd$$IfF2"ֈ-vG#hhh064 Fabbbbbb<777dhkd$$IfFֈ-vG#hhh064 Fa dh$Ifbbcccc c$clcvcxcc | dh$If dh$Ifdh  dh^ ` bbccccefkllDlFlllmmoo@q55 dh$IfdhkdB $$IfFֈ*{ 6#hhh064 Favvv@wJwLwXw dh$IfXwZw\w`wdwfw xE<<<<< dh$Ifkd" $$IfFֈh8c#hhhR064 Fa xxxxxx$y<775dhkd $$IfFֈh8c#hhhR064 Fa dh$If$y(y,y0y4y|yyyy dh$Ifyyyyyyy@77777 dh$Ifkd $$IfFֈ[i#a__ K064 Fayyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyy dh$Ifyyyyyyyyyyzzzzz z zzzzzzz z"z&z(z*z,z dh$If,z0z2z4z6z8z:zz@zBzDzFzHzJzLzNzPzRzTzXzZz,{b||}^~~ & Fdh$If dh$If~r̀:܃ֆ؆ވ4PJ dh$If & Fdh$IfJڌ0 <dh$If^< & Fdh$If@77777 dh$Ifkd $$IfFֈ[i#a__ K064 FaV <dh$If^<$If & Fdh$If@;;;;9dhkd$$IfFֈ[i#a__ K064 FaBLNZ dh$IfZ\`bdfE<<<< dh$Ifkd$$IfFֈh8c#hhhR064 Fafxnƕޖ dh$If & Fdh$If$If & Fdh$IfE@@@@@@dhkdh$$IfFֈh8c#hhhR064 Fa"jtv dh$IfdhE<<<<< dh$IfkdB$$IfFֈh8c#hhhR064 Fa`6 & Fdh$If dh$If E@@@@@@dhkd$$IfFֈh8c#hhhR064 Fa*VX\`dhȠ dh$IfdhȠʠΠԠؠڠ.E<<<<< dh$Ifkd$$IfFֈh8c#hhhR064 Fa.x    "$ & Fdh$If dh$Ifwiednia co do charakteru, zakresu i oddziaBywania na [rodowisko pod ktem wytwarzanych produktw i usBug [wiadczonych przez organizacj zawiera zobowizanie do cigBego doskonalenia efektw dziaBalno[ci [rodowiskowej oraz do zmniejszania oddziaBywania na [rodowisko zawiera zobowizanie do postpowania zgodnego z wszelkimi stosownymi przepisami ochrony [rodowiska oraz innymi wymaganiami, co do ktrych przestrzegania organizacja si zobowizaBa stanowi ramy do ustalenia i przegldu celw i zadaD [rodowiskowych jest udokumentowana, wdro|ona i utrzymywana, oraz zostaBa zakomunikowana wszystkim zatrudnionym jest publicznie dostpna Polityka [rodowiskowa w swoich wewntrznych procedurach mo|e zosta zakomunikowana poprzez ogBoszenie, ulotki, szkolenia Wywizanie si z wymogw udostpnienia informacji opinii publicznej nastpuje np. poprzez opublikowanie deklaracji [rodowiskowej Program [rodowiskowy ABCDZadania weryfikatora [rodowiskowego Opis UwagiX*)XSprawdzenie czy program [rodowiskowy speBnia minimalne wymogi (art.2 litera h zgodnie z ZaBcznikiem I-A) okre[lenie i udokumentowanie wyznaczonych celw i zadaD [rodowiskowych (Art.2 litera h, ZaBcznik I-A 3.2. i ZaBcznik I-A 3.3.) ustalenie zakresu obowizkw dla poszczeglnych stanowisk na r|nych szczeblach struktury organizacyjnej (ZaBcznik I-A.3.4. lit. a) opis zaplanowanych lub wdro|onych dziaBaD, zakresu obowizkw dla osignicia wyznaczonych celw i zadaD [rodowiskowych (art. 2 litera h, ZaBcznik I-A.3.4. litera b) wyznaczenie terminw do osignicia celw i zadaD [rodowiskowych (przedziaB czasowy dla urzeczywistnienia celw) (art. 2 litera h) program [rodowiskowy powinien by ukierunkowany na osignicie cigBego doskonalenia dziaBalno[ci [rodowiskowej i osignicie wymiernych efektwZrodki do osignicia wyznaczonych celw [rodowiskowych i zadaD [rodowiskowych nie mog by celami [rodowiskowymi (ZaBcznik I-B.2.) Cele [rodowiskowe musz by zbie|ne z polityk [rodowiskow, wraz z zobowizaniem do zapobiegania zanieczyszczeniom [rodowiskowym. Wyznaczony cel nadrzdny jak i cele szczegBowe powinny da si w miar mo|liwo[ci zmierzy ilo[ciowo. Polityka [rodowiskowa stanowi ramy dla okre[lenia celw i zadaD [rodowiskowych (ZaBcznik I-A.3.3. i Art.2 litera a oraz i). Przy tworzeniu i ocenie swoich celw organizacja musi uwzgldni wymagania prawne i inne, jak i znaczce aspekty [rodowiskowe a tak|e opcje technologiczne, wymagania finansowe, eksploatacyjne, interes firmy, warunki ramowe, jak i punkt widzenia zainteresowanych stron (ZaBcznik I-A.3.3)  Elementy systemu zarzdzania [rodowiskowego ABCDZadania weryfikatora [rodowiskowego opis uwagiX X X X X X X X X X X X X X X*) *) *) *) *) *) *) *) *) *) *) *) *) *) *)X X X X X X X X X X X X X X XWeryfikator [rodowiskowy sprawdza, czy istniej nastpujce elementy systemu zarzdzania [rodowiskowego (SZZ) oraz czy element te funkcjonuj (ZaBcznik I-A. oraz ZaBcznik I-B) postpowanie celem ustalenia i oceny aspektw [rodowiskowych (ZaBcznik I-A.3.1. oraz ZaBcznik VI) wraz z ustaleniem kryteriw dla oceny znaczenia aspektw [rodowiskowych zgodnie z ZaBcznikiem VI 6.4. postpowanie celem ustalenia wszelkich stosownych przepisw [rodowiskowych, weryfikowanej organizacji, oraz ustalenia innych wymagaD, co do ktrych przestrzegania organizacja si zobowizaBa (ZaBcznik I-B.1. oraz ZaBcznik I-A.3.2.), sprawdzenie zgodno[ci postpowania z obowizujcymi przepisami [rodowiskowymi jak i procedurami (ZaBcznik I-A.5.1., Ust.3) sprawdzenie zadaD, zakresu obowizkw, uprawnieD (ZaBcznik I-A.4.1. Ust.1) oraz dokumentacji poprzez przeprowadzenie rozmowy z przedstawicielem  przedstawicielami kierownictwa najwy|szego szczebla (ZaBcznik I-A.4.1. Ust.3) sprawdzenie zapotrzebowania na szkolenia oraz procedur dla pracownikw organizacji (ZaBcznik I-A.4.2.) procedury komunikacji wewntrznej i zewntrznej (ZaBcznik I-B.3. oraz ZaBcznik I-A.4.3.) procedura kontroli dokumentacji oraz wprowadzania zmian w dokumentach (ZaBcznik I-A.4.5.) sprawdzenie operacji i dziaBaD majcych zwizek z zidentyfikowanymi znaczcymi aspektami [rodowiskowymi, zgodnie z polityk, celami i zadaniami organizacji (ZaBcznik I-A.4.6.) sprawdzenie procedury identyfikowania potencjalnych wypadkw i sytuacji awaryjnych oraz reagowania na awarie i zapobiegania i zmniejszenia negatywnych oddziaBywaD na [rodowisko wraz z prowadzeniem dokumentacji dot. regularnie przeprowadzanych wiczeD (ZaBcznik I-A.4.7.) sprawdzenie procedury regularnego monitorowania i dokonywania pomiarw kluczowych dziaBaD mogcych mie znaczcy wpByw na [rodowisko (ZaBcznik I-A.5.1., ust.1) postpowanie w przypadku niezgodno[ci (ZaBcznik I-A.5.2.) dokumentacja procedur dotyczcych zapisw [rodowiskowych (ZaBcznik I-A.5.3.) sprawdzenie procedur przeprowadzania regularnego audytu systemu zarzdzania [rodowiskowego, wraz z przekazaniem informacji kierownictwu organizacji (ZaBcznik I-A.5.4.) sprawdzenie procedury przegldu systemu zarzdzania [rodowiskowego przez najwy|sze kierownictwo (ZaBcznik I-A.6.) postpowanie celem wBczania w prace pracownikw zgodnie z ZaBcznikiem I-B.4. a tak|e tego wynikiSprawdzenie poszczeglnych elementw i ich rzeczywistego wdro|enia, poBczenie z innymi elementami systemu w praktyce zakBadowej, dokonuje si poprzez przegld dokumentacji oraz wizyt na obiektach (a w szczeglno[ci poprzez rozmowy z pracownikami) System Zarzdzania Zrodowiskowego (SZZ) musi ju| w peBni funkcjonowa przy sporzdzaniu pierwszej deklaracji [rodowiskowej (ZaBcznik V 5.4.2. litera a) Zgodnie z ZaBcznikiem VI 6.4. kryteria oceny znaczenia aspektw [rodowiskowych musz by publicznie dostpne. Logicznym wydaje si, prowadzenie dyskusji podczas opracowywania procedury identyfikacji aspektw [rodowiskowych oraz oceny ich znaczenia (ZaBcznik III do ZaleceD Komisji 2001/680/WE z dnia 7.09.2001, ABI. EG L 247, str. 1, 15) Zgodnie z ZaBcznikiem V 5.4.3. weryfikator [rodowiskowy musi zwrci szczegln uwag na zgodno[ dziaBania z odpowiednimi przepisami prawa; oznacza to rwnie|, |e nie mo|e on zatwierdzi deklaracji [rodowiskowej, je|eli podczas przeprowadzanej weryfikacji stwierdzi, i| organizacja nie postpuje zgodnie z wymogami prawa. Weryfikator [rodowiskowy ma za zadanie sprawdzi skuteczno[ procedur m.in. na podstawie osiganych wynikw. Obejmuje rwnie| dokumentacje na temat kalibracji oraz konserwacji zgodnie z ZaBcznikiem I-A.5.1. Ust.2 Uwaga: je|eli przedsibiorstwo posiada rad zakBadow, to zastosowanie tutaj maj rwnie| regulacje odno[nie wspBdziaBania rady zakBadowej w zakresie ochrony [rodowiska, zgodnie z odno[n ustaw. Postpowanie w ramach wewntrznego audytu [rodowiskowego oraz jego wymogi techniczne ABCDZadania weryfikatora [rodowiskowego opis uwagiXW przypadku weryfikacji pierwszej deklaracji [rodowiskowej weryfikator [rodowiskowy sprawdza: czy wewntrzny audyt [rodowiskowy jest zgodny z ZaBcznikiem II czy planowanie powy|szego audytu jest ukoDczone czy wewntrzny audyt [rodowiskowy ju| zostaB rozpoczty , tak aby przynajmniej te dziedziny mogBy zosta objte kontrol, ktre maj znaczce oddziaBywanie na [rodowisko (ZaBcznik V 5.4.2., litera b)Do wewntrznego audytu [rodowiskowego nale| zgodnie z ZaBcznikiem II 2.6. w szczeglno[ci nastpujce czynno[ci: zrozumienie systemu zarzdzania ocena mocnych i sBabych stron systemu zarzdzania gromadzenie istotnych dowodw ocena wynikw audytu przygotowanie wnioskw z wewntrznego audytu analiza niezbdnych danych do oceny dziaBaD na rzecz [rodowiska formuBowanie wnioskw koDcowych sprawozdanie o wnioskach koDcowych Uwaga: w trakcie pierwszej weryfikacji wewntrzny audyt [rodowiskowy nie musi by ukoDczony. *) *) *)X XW przypadku weryfikacji kolejnych deklaracji [rodowiskowych nastpuje peBna kontrola wewntrznego audytu [rodowiskowego wyznaczenie celu (ZaBcznik II 2.2.) wyznaczenie zakresu (ZaBcznik II 2.3.) wyznaczenie czstotliwo[ci audytu zgodnie z ZaBcznik II 2.9. Kontrola, czy organizacja oraz personel speBniaj wymogi wynikajce z ZaBcznik II 2.4. musz dysponowa odpowiedni znajomo[ci tematyczn sprawdzanych sektorw jak i dziedzin, wraz z umiejtno[ci i do[wiadczeniem zwizanym z kwesti techniczn i prawn oraz kwestiami [rodowiskowymi jak i zwizanymi z zarzdzaniem ich wyksztaBcenie oraz do[wiadczenie w zakresie konkretnej dziaBalno[ci musi gwarantowa, |e wyznaczone cele zostan osignite czas i [rodki, ktre s przeznaczone na przeprowadzenie audytu wewntrznego nale|y dostosowa do celw zakBadowego programu audytu najwy|sze kierownictwo organizacji wspiera przeprowadzenie audytu wewntrznego. Audytorzy wewntrzni musz by wystarczajco niezale|ni od tych dziaBalno[ci ktre kontroluj aby mc wyda obiektywn i neutraln ocen (ZaBcznik II 2.4.) sprawdzenie, czy przygotowania wstpne zostaBy przeprowadzone zgodnie z ZaBcznikiem II 2.5. Audytor wewntrzny musi w celach przygotowawczych: zapozna si z dziaBalno[ci organizacji jak i istniejcym systemem zarzdzania [rodowiskowego, przejrze wyniki i wnioski z wcze[niejszych audytw . (ZaBcznik II 2.5.) sprawdzenie, czy przeprowadzenie audytu jest zgodnie z zawarto[ci ZaBcznika II 2.6. rozmowy z personelem sprawdzenie warunkw zakBadowych jak i wyposa|enia kontrola zapisw kontrola pisemnych procedur jak i innych odno[nych dokumentw zbadanie, czy obowizujce normy i przepisy s przestrzegane kontrola, czy ustawowe wyznaczone cele i zadania [rodowiskowe zostaBy osignite a odpowiednie wymagania zostaBy speBnione (ZaBcznik II 2.6.) sprawdzenie, czy raport z audytu odpowiada wymaganiom Aneksu II 2.7., ze szczeglnym uwzgldnieniem wszelakich spostrze|eD powstaBych w wyniku audytu i czy raport zostaB formalnie przekazany kierownictwu organizacji (ZaBcznik II 2.7.) sprawdzenie planu dziaBaD korygujcych oraz jego wdro|enia zgodnie z zaBcznikiem II 2.8. (ZaBcznik II 2.8. wraz z ZaBcznikiem V 5.5.3.) Audytorem wewntrznym - zgodnie z ZaBcznikiem 2,1, -mo|e by: pracownik danej organizacji lub osoba z zewntrz (pracownicy innych organizacji jak i innych cz[ci tej samej organizacji lub konsultanci). Celem sprawozdania z audytu jest (patrz ZaBcznik II 2.7. nr 2) udokumentowanie zakresu audytu poinformowanie kierownictwa organizacji o stanie zgodno[ci z polityk [rodowiskow organizacji oraz postpu w zakresie ochrony [rodowiska w organizacji poinformowanie kierownictwa organizacji o skuteczno[ci i niezawodno[ci rozwizaD dotyczcych monitorowania wpBywu organizacji na [rodowisko w razie konieczno[ci wskazanie potrzeby podjcia dziaBaD korygujcych Deklaracja Zrodowiskowa ABCDZadania weryfikatora [rodowiskowego Opis UwagiXX sprawdzenie, czy deklaracja [rodowiskowa jest publicznie dostpna (ZaBcznik III 3.6.) sprawdzenie, czy deklaracja [rodowiskowa zawiera podstawowe / minimalne dane zgodnie z ZaBcznikiem III 3.2. sprawdzenie, czy dane z ZaBcznika III 3.3. litery a)  f) dotyczce wskaznikw efektw [rodowiskowych zostaBy zachowane je[li deklaracja [rodowiskowa obejmuje wiele r|nych lokalizacji tej samej organizacji, sprawdzenie, czy zgodnie z danymi zawartymi w ZaBczniku III 3.7., znaczce oddziaBywanie na [rodowisko ka|dego obiektu zostaBo zidentyfikowane i zgBoszone w deklaracji [rodowiskowej kontrola zgodnie z ZaBcznikiem V 5.4.1. litera b) czy dane i informacje w deklaracji [rodowiskowej s wiarygodne, pewne oraz poprawneZaleca si korzystania podczas sporzdzania deklaracji [rodowiskowej z wytycznych dot. Deklaracji Zrodowiskowej EMAS (ZaBcznik I do Rekomendacji Komisji 2001/680/EG z 7.09.2001, ABI. EG L 247 str.1,3). Zaleca si, sprawdzenie w oparciu o wytyczne komisji, wskaznikw efektw dziaBalno[ci [rodowiskowej (indicators gudiance), je[li zostaBy one zastosowane w deklaracji [rodowiskowej Weryfikator [rodowiskowy zgodnie z ZaBcznikiem v 5.4.4. ma zadba o to, aby lokalizacje organizacji zostaBy jednoznacznie opisane Sprawdzenie aktualizacji danych dotyczcych dziaBalno[ci [rodowiskowej ABCDZadania weryfikatora [rodowiskowego opis uwagiX XWeryfikator [rodowiskowy sprawdza ewentualnie, czy organizacja w ramach wyjtku nie jest zwolniona z obowizku ustalania corocznej aktualizacji deklaracji [rodowiskowej (Art. 3 Ust.3 litera b) weryfikator [rodowiskowy sprawdza czy zostaBa dokonana coroczna aktualizacja deklaracji [rodowiskowej (ZaBcznik III 3.2.)W celu sprawdzenia nale|y odnie[ si do wytycznych dotyczcych oceny deklaracji [rodowiskowej (ZaBcznik II decyzji komisji 2001/681/EG z 7.9.2001, ABI., EG L 247 Str. 24,34). Zgodnie z tymi wytycznymi wyjtek ma miejsce w przypadku mniejszych organizacji lub mniejszych przedsibiorstw, chyba, |e zaistniaBy wiksze niezgodno[ci majce znaczenie z punku widzenia [rodowiskowego w zwizku z dziaBalno[ci, wyrobami i usBugami lub zaistniaBy znaczce zmiany w zakresie systemu zarzdzania [rodowiskowego lub istniej istotne ustawowe przepisy w zwizku z prowadzon przez organizacj dziaBalno[ci, wytwarzanymi wyrobami oraz usBugami lub istniej inne istotne lokalne uwarunkowania Minimalna zawarto[ deklaracji to zaktualizowane streszczenie zgodnie z III 3.2. litera e) jak i znaczce zmiany w punkach a  d) i f)  g) ZaBacznik III 3.2. ( patrz powy|ej). Sprawdzenie innych aktualizacji deklaracji [rodowiskowej ABCDZadania weryfikatora [rodowiskowego opis uwagiXWeryfikator [rodowiskowy sprawdza aktualizacj deklaracji [rodowiskowej. (patrz ZaBcznik III 3.2. litery a- d i f-g) Je[li np. polityka [rodowiskowa zostaBa zmieniona przez organizacje, to weryfikator [rodowiskowy ma obowizek przeprowadzenia kontroli zgodnie ze wskazwkami przedstawionymi na stronie 17  Polityka Zrodowiskowa . W szczeglno[ci weryfikator jest zobowizany sprawdzi przeprowadzone etapy audytu wewntrznego , liczc od ostatniej weryfikacji deklaracji [rodowiskowej, Sprawdzenie informacji zgodnie z ZaBcznikiem III 3.5. ABCDZadania weryfikatora [rodowiskowego opis uwagiXSprawdzenie zgodnie z zaBcznikiem V 5.4.1. czy dane i informacje s rzetelne, wiarygodne i prawidBowe. Szczeglnie, czy informacje [rodowiskowe zostaBy przedstawione w sposb poprawny i nie wprowadzajcy w bBd s uzasadnione i sprawdzalne stosowne i u|yte w prawidBowym kontek[cie s reprezentatywne dla efektw dziaBalno[ci [rodowiskowej organizacji s jednoznaczne istotne w odniesieniu do caBego wpBywu na [rodowisko (ZaBcznik III 3.5.) Patrz Art.8 Ust.2 litera a) i Art. 8 Ust. 2 litera e) oraz wytyczne dotyczce zastosowania znaku EMAS (zaBcznik III decyzji komisji 2001/681/WE z 7.09.2001, ABI EG L 247 str. 24,38), zaBcznik V 5.4.1., zaBcznik III 3.5.Konieczno[ potwierdzenia |e zaprezentowane informacje [rodowiskowe s zgodne z ZaBcznikiem III 3.5., je[li informacje te maj by u|yte w poBczeniu z logo Wytyczne dla zastosowania znaku EMAS (ZaBcznik III do Decyzji Komisji 2001/681/WE z 7.09.2001, ABI EG L 247 Str. 24, 38) pozwala na zastosowanie w reklamie zgodnie z Art.8 Ust.2 litera e) tylko w poBczeniu z informacj [rodowiskow opracowan zgodnie z ZaBcznikiem III 3.5. Dlatego nawet i tu istnieje konieczno[ zatwierdzenia deklaracji [rodowiskowej Zgodnie z ZaBcznikiem VI logo zawsze musi zawiera numer organizacji Organizacja powinna powoBywa si na swoj ostatni zatwierdzon deklaracj [rodowiskow, z ktrej pochodz przedstawione informacje (ZaBcznik III 3.5.) Sporzdzenie sprawozdania dla kierownictwa organizacji ABCDZadania weryfikatora [rodowiskowego Opis UwagiXXXSprawozdanie weryfikatora [rodowiskowego musi zawiera nastpujce punkty (ZaBcznik V 5.5.2. wraz z ZaBcznikiem V 5.5.4.) wszelkie zagadnienia majce zwizek z prac weryfikatora [rodowiskowego sytuacja wyj[ciowa organizacji w procesie wdra|ania systemu zarzdzania [rodowiskowego oglnie, opis przypadkw niezgodno[ci z przepisami rozporzdzenia, a w szczeglno[ci wad technicznych w przegldzie [rodowiskowym lub metodzie audytu lub systemie zarzdzania [rodowiskowego lub innych majcych znaczenie procedurach. Zastrze|enia wobec projektu deklaracji [rodowiskowej wraz ze szczegBami dotyczcymi zmian lub uzupeBnieD, ktre nale|y wBczy do deklaracji [rodowiskowej porwnanie z poprzednimi deklaracjami oraz ocena efektw dziaBalno[ci [rodowiskowej organizacji (ZaBcznik V 5.5.4.) W sprawozdaniu nale|y uwzgldni niezgodno[ z prawem W przypadku weryfikacji aktualizacji deklaracji [rodowiskowej lub skonsolidowanej deklaracji [rodowiskowej, sprawozdanie musi zawiera dodatkowo porwnanie ze wcze[niejszymi deklaracjami [rodowiskowymi Wyja[nienia zagadnieD przedstawionych w sprawozdaniu ABCDZadania weryfikatora [rodowiskowego opis uwagiXXXXDialog z kierownictwem organizacji Ewentualne powtrzenie etapw kontrolnych, ktre powodowaBy niemo|no[ zatwierdzenia deklaracji  Zatwierdzenie deklaracji ABCDZadania weryfikatora [rodowiskowego opis uwagiX X XX X XX X XX X XPotwierdzenie |e organizacja postpuje zgodnie z przepisami prawa Adnotacja z przeprowadzonego audytu oraz podpis weryfikatora [rodowiskowego/ organizacji weryfikatorw [rodowiskowych pod deklaracj [rodowiskow zgodnie z uprawnieniami nadanymi przez urzd akredytujcy. Nale|y przy tym poda nazwisko oraz numer akredytacji weryfikatora jak i dat zatwierdzenia deklaracji. (ZaBacznik III 3.2. litera g) Osoba posiadajca uprawnienia specjalistyczne ma on obowizek podpisania deklaracji, je[li byBa wspBodpowiedzialna w procesie weryfikacji. Zatwierdzenie informacji w deklaracji zgodnie z Aneksem III 3.5. zgodnie z formuB zawart w Aneksie III 3.5. obejmujc litery a do f ZaBcznika III 3.5.)Weryfikator uznaje deklaracje [rodowiskow za niewa|n, je|eli podczas weryfikacji stwierdzi, |e Organizacja nie przestrzega stosownych przepisw prawnych. (ZaBcznik V 5.4.3. ust.2) Deklaracj podpisa mo|e tylko osoba biorca udziaB w weryfikacji ze wzgldu na to |e przeprowadziBa m.in. wizj lokaln obiektw przeprowadzajc czynno[ci weryfikacyjne. Jako wzr adnotacji na zatwierdzonej deklaracji proponuje si: Weryfikator [rodowiskowy przeprowadziB weryfikacj organizacji (lokalizacja organizacji)...w zakresie speBnienia przepisw zawartych w Rozporzdzeniu (UE) nr 761/2001 i niniejszym stwierdza zgodno[ Systemu Zarzdzania Zrodowiskowego, Wewntrznego audytu [rodowiskowego i jego wynikw jak i Deklaracji Zrodowiskowej z wymogami Rozporzdzenia. Nie wystpuj niezgodno[ci z obowizujcmi przepisami prawa. Dane i informacje przedstawione w deklaracji [rodowiskowej .... ukazuj wiarygodny, rzetelny i prawidBowy obraz dziaBalno[ci organizacji.     PAGE  PAGE 30 $& "$<77dhkd$$IfFֈh8c#hhhR064 Fa dh$If$&(*,.Dnptx| dh$Ifdh E<<<<< dh$Ifkd$$IfFֈh8c#hhhR064 Fa !" $&%H&R' *b, dh$If & Fdh$Ifb,d,f,h,j,l,n,p,E@@@@@@dhkd$$IfFֈh8c#hhhR064 Fap,r,t,v,,,,,,,,@-J-L-X- dh$IfdhX-Z-^-`-b-d-f-E<<<<< dh$Ifkd^$$IfFֈh8c#hhhR064 Faf-h-j-l-n-p-r-t-x-z-|-~------------------ dh$If----------------------------- dh$If------------... . ....... .&.(.*.,... dh$If..0.2.4.6.8.:.<.B.D.F.H.J.L.N.P.R.X.Z.\.^.`.b.d.f.h.j.l.n. dh$Ifn.p.r.t.z.|.~....................... dh$If.......................// / /// dh$If////////"/$/&/(/*/,/./0/2/6/8/://@/B/D/F/H/J/L/ dh$IfL/N/P/R/V/X/Z/\/^/`/b/f/h/j/l/p/r/t/x/z/|///////// dh$If/////////////////////////0012141 dh$If416181:1<1>122225x7z7J899;>=>>?@ABDE <dh$If^< & Fdh$If dh$IfEFbHJKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKK dh$IfKKKKKKLLLLL L LLLLLLLLLLLLLLN dh$IfNNNNDOFOHOE@@>@@dhkd8$$IfFֈh8c#hhhR064 FaHOLOPOTOXOOOOO dh$IfHOOOWWo oooDoFooovwyyyy8z:zzz$268(*|~ xzTXjln؞hRTªz "&jhnKUhnK6CJ]hnK5CJ\hnK56CJ\]hnKCJmHsHhnKhnK6CJ] hnKCJ hnKCJHOOOOOOPE<<<<< dh$Ifkd$$IfFֈh8c#hhhR064 FaPQ`QRRST~TTT@UUVHVW dh$If <dh$If^< & Fdh$IfWW WWWWWE<<<<< dh$Ifkd$$IfFֈh8c#hhhR064 FaWWWWW W"W$W&W(W*W,W.W0W2W4W6W8W:WW@WBWDWFWHWJWLWNW dh$IfNWPWRWXWZW\W^W`WbWdWfWhWjWlWnWpWrWtWvWxWzW|W~WWWWWWW dh$IfWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWW dh$IfWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWWX dh$IfXXXXX X XXXXXXXXY^YY*ZZ\]^```a <dh$If^< & Fdh$If dh$Ifabccc>d`ddVeLftf$hLhNhifihijilinipiritivik <dh$If^< & Fdh$If dh$If dh$If^kkkkkkkkk k"k$k&k(k*k,k.k0k2k4k6k8k:kk@kBkDkFk dh$IfFkHkJkLkNkPkRkTkVkXkZk\k^k`kbkdkfkhkjklknkpkk.l^mvno & Fdh$If dh$IfooooDoFoJoE@@>@5 dh$Ifdhkd$$IfFֈh8c#hhhR064 FaJoNoRoVooooo dh$IfoooooooE<<<<< dh$Ifkd$$IfFֈh8c#hhhR064 Faooooo|pVqHrJrltzuwwwwwwxy <dh$If^< & Fdh$If dh$IfyyyyyyyyE@@@@@@dhkdz$$IfFֈh8c#hhhR064 Fay8z:z>zBzFzJzzzzz