Aneks

ANEKS 9 

ODPADY I ICH POSIADACZE

 

 

Źródło: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. Nr 62, poz. 628 ze zm.)

 

Na gruncie ustawy o odpadach posiadaczem odpadów jest każdy, kto faktycznie włada odpadami (wytwórca odpadów, inna osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna), przy czym domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

 

Wytwórcą odpadów jest z kolei każdy, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów, oraz każdy, kto przeprowadza wstępne przetwarzanie, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów. Wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba, że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej.

 

Odpadem na gruncie ustawy o odpadach jest każda substancja lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest zobowiązany.

 

Załącznik nr 1 KATEGORIE ODPADÓW

 

Q1 Pozostałości z produkcji lub konsumpcji, niewymienione w pozostałych kategoriach 

Q2 Produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym 

Q3 Produkty, których termin przydatności do właściwego użycia upłynął 

Q4 Substancje lub przedmioty, które zostały rozlane, rozsypane, zgubione lub takie, które uległy innemu zdarzeniu losowemu, w tym zanieczyszczone wskutek wypadku lub powstałe wskutek prowadzenia akcji ratowniczej 

Q5 Substancje lub przedmioty zanieczyszczone lub zabrudzone w wyniku planowych działań (np. pozostałości z czyszczenia, materiały z opakowań - odpady opakowaniowe, pojemniki, itp.)  

Q6 Przedmioty lub ich części nienadające się do użytku (np. usunięte baterie, zużyte katalizatory itp.)  

Q7 Substancje, które nie spełniają już należycie swojej funkcji (np. zanieczyszczone kwasy, zanieczyszczone rozpuszczalniki, zużyte sole hartownicze itp.)  

Q8 Pozostałości z procesów przemysłowych (np. żużle, pozostałości podestylacyjne itp.)  

Q9 Pozostałości z procesów usuwania zanieczyszczeń (np. osady ściekowe, szlamy z płuczek, pyły z filtrów, zużyte filtry itp.)  

Q10 Pozostałości z obróbki skrawaniem lub wykańczania (np. wióry, zgary itp.)  

Q11 Pozostałości z wydobywania lub przetwarzania surowców (np. pozostałości górnicze itp.)  

Q12 Podrobione lub zafałszowane substancje lub przedmioty (np. oleje zanieczyszczone PCB itp.)  

Q13 Wszelkie substancje lub przedmioty, których użycie zostało prawnie zakazane (np. PCB itp.)  

Q14 Substancje lub przedmioty, dla których posiadacz nie znajduje już dalszego zastosowania (np. odpady z rolnictwa, gospodarstw domowych, odpady biurowe, z placówek handlowych, sklepów itp.)  

Q15 Zanieczyszczone substancje powstające podczas rekultywacji gleby i ziemi 

Q16 Wszelkie substancje lub przedmioty, które nie zostały uwzględnione w powyższych kategoriach (np. z działalności usługowej, remontowej)  

 

 

Szczegółowy katalog odpadów z podziałem na grupy, podgrupy i rodzaje, uwzględniający źródła powstawania odpadów, wraz z listą odpadów niebezpiecznych oraz ze sposobem klasyfikowania odpadów określa Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 17 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. Nr 112, poz. 1206).

 

 

 

Wśród odpadów szczególne miejsce zajmują odpady niebezpieczne, którymi są odpady:

1) należące do kategorii lub rodzajów odpadów określonych na liście A załącznika nr 2 do ustawy oraz posiadające co najmniej jedną z właściwości wymienionych w załączniku nr 4 do ustawy lub

2) należące do kategorii lub rodzajów odpadów określonych na liście B załącznika nr 2 do ustawy i zawierające którykolwiek ze składników wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy oraz posiadające co najmniej jedną z właściwości wymienionych w załączniku nr 4 do ustawy.

 

Załącznik nr 2 KATEGORIE LUB RODZAJE ODPADÓW NIEBEZPIECZNYCH

 

Kategorie lub rodzaje odpadów wymienione według ich charakteru lub działalności, wskutek której powstały.  

Lista A:  

Odpady wykazujące którąkolwiek z właściwości wyszczególnionych w załączniku nr 4 i które składają się z:  

1. odpadów medycznych i weterynaryjnych,  

2. środków farmaceutycznych, leków i związków stosowanych w medycynie lub w weterynarii,  

3. środków do impregnacji lub konserwacji drewna,  

4. biocydów i środków fitofarmaceutycznych,  

5. pozostałości substancji stosowanych jako rozpuszczalniki,  

6. halogenowanych substancji organicznych niestosowanych jako rozpuszczalniki, z wyjątkiem obojętnych materiałów spolimeryzowanych,  

7. soli hartowniczych zawierających cyjanki,  

8. olejów mineralnych i substancji oleistych (np. z obróbki metali),  

9. emulsji, mieszanin: olej-woda, węglowodór-woda,  

10. substancji zawierających PCB (np. dielektryki itp.),  

11. materiałów smolistych powstających wskutek rafinacji, destylacji lub jakiejkolwiek obróbki pirolitycznej (np. pozostałości podestylacyjne itp.),  

12. tuszów, barwników, pigmentów, farb, lakierów lub pokostów,  

13. żywic, lateksu, plastyfikatorów, klejów lub spoiw,  

14. substancji powstających w wyniku prac naukowo-badawczych, rozwojowych lub działalności dydaktycznej, które nie są zidentyfikowane lub są nowe i których oddziaływanie na człowieka lub środowisko jest nieznane (np. pozostałości laboratoryjne itp.),  

15. środków pirotechnicznych i innych materiałów wybuchowych,  

16. chemikaliów stosowanych w przemyśle fotograficznym lub do obróbki zdjęć (np. do wywoływania),  

17. wszelkich substancji lub przedmiotów zanieczyszczonych dowolną pochodną polichlorowanego dibenzofuranu,  

18. wszelkich substancji lub przedmiotów zanieczyszczonych dowolną pochodną polichlorowanej dibenzo-p-dioksyny.  

Lista B:  

Odpady, które zawierają którykolwiek ze składników wyliczonych w załączniku nr 3 i mają którekolwiek z właściwości wyliczonych w załączniku nr 4, i składają się z:  

19. mydeł, tłuszczów lub wosków pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego,  

20. niehalogenowanych substancji organicznych niestosowanych jako rozpuszczalniki,  

21. nieorganicznych substancji niezawierających metali lub związków metali,  

22. popiołów lub żużli,  

23. gleby i ziemi, w tym urobku z pogłębiania,  

24. soli hartowniczych niezawierających cyjanków,  

25. pyłów lub proszków metalicznych,  

26. zużytych materiałów katalitycznych,  

27. cieczy lub szlamów zawierających metale lub związki metali,  

28. pozostałości z operacji usuwania zanieczyszczeń (np. pyły z filtrów), z wyjątkiem pkt 29, 30 i 33,  

29. szlamów z płuczek,  

30. szlamów z zakładów uzdatniania wody,  

31. pozostałości z dekarbonizacji,  

32. pozostałości z kolumn jonowymiennych,  

33. osadów ściekowych, niepoddanych unieszkodliwieniu lub nienadających się do zastosowania w rolnictwie,  

34. osadów z czyszczenia zbiorników lub urządzeń,  

35. urządzeń zanieczyszczonych,  

36. pojemników zanieczyszczonych po produktach, które zawierały jeden lub więcej składników wymienionych w załączniku nr 3 (np. opakowania, butle gazowe itp.),  

37. baterii, akumulatorów i innych ogniw elektrycznych,  

38. olejów roślinnych,  

39. substancji lub przedmiotów pochodzących z selektywnej zbiórki odpadów z gospodarstw domowych,  

40. innych odpadów.  

 

 

Załącznik nr 3 SKŁADNIKI ODPADÓW, KTÓRE KWALIFIKUJĄ JE JAKO ODPADY NIEBEZPIECZNE

 

Składniki odpadów z listy B załącznika nr 2, które kwalifikują je jako odpady niebezpieczne, jeśli posiadają właściwości opisane w załączniku nr 4.  

Odpady zawierające jako składniki:  

C1 beryl, związki berylu,  

C2 związki wanadu,  

C3 związki chromu (VI),  

C4 związki kobaltu,  

C5 związki niklu,  

C6 związki miedzi,  

C7 związki cynku,  

C8 arsen, związki arsenu,  

C9 selen, związki selenu,  

C10 związki srebra,  

C11 kadm, związki kadmu,  

C12 związki cyny,  

C13 antymon, związki antymonu,  

C14 tellur, związki telluru,  

C15 związki baru z wyjątkiem siarczanu baru,  

C16 rtęć, związki rtęci,  

C17 tal, związki talu,  

C18 ołów, związki ołowiu,  

C19 siarczki nieorganiczne,  

C20 nieorganiczne związki fluoru, z wyjątkiem fluorku wapnia,  

C21 cyjanki nieorganiczne,  

C22 następujące metale alkaliczne lub metale ziem alkalicznych: lit, sód, potas, wapń, magnez w postaci niezwiązanej,  

C23 kwaśne roztwory lub kwasy w postaci stałej,  

C24 roztwory zasadowe i zasady w postaci stałej,  

C25 azbest (pył i włókna),  

C26 fosfor, związki fosforu, z wyjątkiem fosforanów mineralnych,  

C27 karbonylki metali,  

C28 nadtlenki,  

C29 chlorany,  

C30 nadchlorany,  

C31 azydki,  

C32 PCB,  

C33 farmaceutyki oraz związki stosowane w medycynie lub w weterynarii,  

C34 biocydy i substancje fitofarmaceutyczne (np. pestycydy),  

C35 substancje zakaźne,  

C36 kreozoty,  

C37 izocyjaniany, tiocyjaniany,  

C38 cyjanki organiczne (np. nitryle),  

C39 fenole, związki fenolowe,  

C40 halogenowane rozpuszczalniki,  

C41 rozpuszczalniki organiczne, z wyjątkiem rozpuszczalników halogenowanych,  

C42 związki halogenoorganiczne, z wyjątkiem obojętnych materiałów spolimeryzowanych i innych substancji, o których mowa w niniejszym załączniku,  

C43 aromatyczne, policykliczne i heterocykliczne związki organiczne,  

C44 aminy alifatyczne,  

C45 aminy aromatyczne,  

C46 etery,  

C47 substancje o właściwościach wybuchowych, z wyjątkiem substancji wyszczególnionych w innych punktach niniejszego załącznika,  

C48 organiczne związki siarki,  

C49 jakąkolwiek pochodną polichlorowanego dibenzofuranu,  

C50 jakąkolwiek pochodną polichlorowanej dibenzo-p-dioksyny,  

C51 węglowodory i ich związki z tlenem, azotem lub siarką nieuwzględnione w inny sposób w niniejszym załączniku.  

 

 

Załącznik nr 4 Właściwości odpadów, które powodują, że odpady są niebezpieczne

 

H1 „wybuchowe”: substancje, które mogą wybuchnąć pod wpływem ognia lub które są bardziej wrażliwe na wstrząs lub tarcie niż dinitrobenzen,

H2 „utleniające”: substancje, które wykazują silnie egzotermiczne reakcje podczas kontaktu z innymi substancjami, w szczególności z substancjami łatwopalnymi,

H3-A „wysoce łatwopalne”:

1) ciekłe substancje mające temperaturę zapłonu poniżej 21°C (w tym nadzwyczaj łatwopalne ciecze),

2) substancje, które mogą rozgrzać się, a w efekcie zapalić się w kontakcie z powietrzem w temperaturze otoczenia bez jakiegokolwiek dostarczenia energii,

3) stałe substancje, które mogą się łatwo zapalić po krótkim kontakcie ze źródłem zapłonu i które palą się nadal lub tlą po usunięciu źródła zapłonu,

4) gazowe substancje, które są łatwopalne w powietrzu pod normalnym ciśnieniem,

5) substancje, które w kontakcie z wodą lub wilgotnym powietrzem tworzą wysoce łatwopalne gazy w niebezpiecznych ilościach,

H3-B „łatwopalne”: ciekłe substancje mające temperaturę zapłonu równą lub wyższą niż 21°C i niższą lub równą 55°C,

H4 „drażniące”: substancje nieżrące, które poprzez krótki, długotrwały lub powtarzający się kontakt ze skórą lub błoną śluzową mogą wywołać stan zapalny,

H5 „szkodliwe”: substancje, które, jeśli są wdychane lub dostają się drogą pokarmową lub wnikają przez skórę, mogą spowodować ograniczone zagrożenie dla zdrowia,

H6 „toksyczne”: substancje (w tym wysoce toksyczne substancje), które, jeśli są wdychane lub dostają się drogą pokarmową lub wnikają przez skórę, mogą spowodować poważne, ostre lub chroniczne zagrożenie dla zdrowia, a nawet śmierć,

H7 „rakotwórcze”: substancje, które, jeśli są wdychane lub dostają się drogą pokarmową lub wnikają przez skórę, mogą wywoływać raka lub też zwiększyć częstotliwość jego występowania,

H8 „żrące”: substancje, które w zetknięciu z żywymi tkankami mogą spowodować ich zniszczenie,

H9 „zakaźne”: substancje zawierające żywe mikroorganizmy lub ich toksyny, o których wiadomo lub co do których istnieją wiarygodne podstawy do przyjęcia, że powodują choroby człowieka lub innych żywych organizmów,

H10 „działające szkodliwie na rozrodczość”: substancje, które, jeśli są wdychane lub dostaną się drogą pokarmową lub jeśli wnikają przez skórę, mogą wywołać niedziedziczne wrodzone deformacje lub też zwiększyć częstotliwość ich występowania,

H11 „mutagenne”: substancje, które, jeśli są wdychane lub dostaną się drogą pokarmową lub jeśli wnikają przez skórę, mogą wywołać dziedziczne defekty genetyczne lub też zwiększyć częstotliwość ich występowania,

H12 substancje, które w wyniku kontaktu z wodą, powietrzem lub kwasem uwalniają toksyczne lub wysoce toksyczne gazy, 

H13 substancje, które po zakończeniu procesu unieszkodliwiania, mogą w dowolny sposób, wydzielić inną substancję, np. w formie odcieku, która posiada jakąkolwiek spośród cech wymienionych powyżej, 

H14 „ekotoksyczne”: substancje, które stanowią lub mogą stanowić bezpośrednie lub opóźnione zagrożenie dla jednego lub więcej elementów środowiska.

 

Ustawa osobno definiuje: 

odpady komunalne – odpady powstające w gospodarstwach domowych, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych,

odpady obojętne – odpady, które nie ulegają istotnym przemianom fizycznym, chemicznym lub biologicznym; są nierozpuszczalne, nie wchodzą w reakcje fizyczne ani chemiczne, nie powodują zanieczyszczenia środowiska lub zagrożenia dla zdrowia ludzi, nie ulegają biodegradacji i nie wpływają niekorzystnie na materię, z którą się kontaktują; ogólna zawartość zanieczyszczeń w tych odpadach oraz zdolność do ich wymywania, a także negatywne oddziaływanie na środowisko odcieku muszą być nieznaczne, a w szczególności nie powinny stanowić zagrożenia dla jakości wód powierzchniowych, wód podziemnych, gleby i ziemi.

 

Przepisy ustawy o odpadach stosuje się także do postępowania z masami ziemnymi lub skalnymi, jeżeli są usuwane albo przemieszczane w związku z realizacją inwestycji lub prowadzeniem eksploatacji kopalin. Nie stosuje się ich natomiast do:

1) mas ziemnych lub skalnych usuwanych albo przemieszczanych w związku z realizacją inwestycji lub prowadzeniem eksploatacji kopalin wraz z ich przerabianiem, jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub o pozwoleniu na budowę określają warunki i sposób ich zagospodarowania,

2) mas ziemnych pochodzących z pogłębiania akwenów morskich w związku z utrzymaniem infrastruktury zapewniającej dostęp do portów, a także z pogłębiania zbiorników wodnych, stawów, cieków naturalnych, kanałów i rowów w związku z utrzymaniem i regulacją wód, stanowiących niezanieczyszczony urobek, jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub pozwolenie wodnoprawne określają warunki i sposób ich zagospodarowania,

3) odpadów promieniotwórczych w rozumieniu przepisów prawa atomowego,

4) gazów i pyłów wprowadzanych do powietrza,

5) ścieków w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska,

6) odchodów zwierząt, obornika, gnojówki i gnojowicy przeznaczonych do rolniczego wykorzystania w sposób i na zasadach określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu,

7) substancji wykorzystywanych jako czynniki chłodnicze przeznaczone do regeneracji.

 

Ponadto w drodze rozporządzenia określone zostaną wymagania techniczne dla substancji i przedmiotów, których niespełnienie powodować będzie, że ich posiadacz będzie zobowiązany się ich pozbyć.