1. CHECKLISTA EMAS

Korzystając z listy kontrolnej można wstępnie sprawdzić, czy spełnione są odpowiednie wymagania Rozporządzenia EMAS. Podstawą skonstruowania tej listy kontrolnej jest tekst Rozporządzenia EMAS. Jest to zatem lista kontrolna na dość dużym poziomie ogólności.

lista kontrolna kierowana jest do:

• organizacji (zakłady wytwórcze, firmy usługowe, instytucje publiczne i in.), które chcą być zarejestrowane w EMAS i chcą wstępnie zbadać swoją zgodność z EMAS;
• organu akredytującego weryfikatorów środowiskowych (Polskie Centrum Akredytacji), który może na podstawie listy kontrolnej wstępnie sprawdzić, czy weryfikator spełnia podstawowe wymagania akredytacyjne określone w EMAS;
• organu rejestrującego (wojewoda a od 1 stycznia 2006 r. – marszałek województwa) organizacje w rejestrze EMAS, który może zastosować listę kontrolną do zbadania tych kwestii, które należą do jego obowiązków, jak również do zbadania innych kwestii związanych ze zgodnością z EMAS;
• weryfikatorów, którzy mogą zastosować te listę kontrolną w celu sprawdzenia zgodności z EMAS w każdym obszarze objętym wymaganiami EMAS;
• innych osób zainteresowanych wszystkimi lub wybranymi aspektami systemu EMAS, które mogą wybrać dowolny fragment listy kontrolnej i skorzystać z niej w sposób, jaki wynika z potrzeby.

Odpowiedź na pytanie zawarte w liście kontrolnej może brzmieć albo TAK albo NIE.

Jeśli odpowiedź na wszystkie pytania brzmiała TAK, to znaczy, że odniesiono się do wszystkich wymaganych przez EMAS kwestii.

Jeśli na któreś z pytań odpowiedź brzmiała NIE, to oznacza, że sprawą objętą tym pytaniem należy się zająć, ponieważ jest to wymagane przez Rozporządzenie EMAS.

Listę kontrolną starano się jak najbardziej uprościć, ale nie bardziej, niż to jest możliwe. W kilku przypadkach w celu nierozbudowywania listy kontrolnej do rozmiarów utrudniających korzystanie z niej, odniesiono się wprost do wymagań Załącznika VI Rozporządzenia EMAS. W jednym miejscu odniesiono się do Załącznika III Rozporządzenia EMAS, a w innym miejscu do Załącznika II Decyzji Komisji z dnia 7 września 2001 r. w sprawie wytycznych dotyczących wykonania rozporządzenia (WE) nr 761/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady dopuszczającego dobrowolny udział organizacji w systemie eko-zarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS) (notyfikowana jako dokument nr C(2001) 2504) (Tekst mający znaczenie dla EOG) (2001/681/WE).

2. LISTA KONTROLNA WYMAGAŃ PRAWNYCH

Lista kontrolna wymagań prawnych została opracowana jako narzędzie wspomagające sprawdzenie zgodności z wymaganiami przepisów prawa ochrony środowiska w Polsce.

Korzystać z niej może ktokolwiek, dla kogo narzędzie to wyda się interesujące i pomocne, jednak opracowana ona została z myślą przede wszystkim o podmiotach planujących zarejestrowanie się w systemie EMAS oraz o kandydatach na weryfikatorów (lub początkujących weryfikatorach), aby wspomóc proces sprawdzania zgodności z prawem.

Przy formułowaniu zawartości listy kontrolnej rozważono wszystkie niżej wymienione ustawy jako ewidentne źródła przepisów w zakresie wiążącym się z ochroną środowiska. Uznano, że do listy kontrolnej wniesione zostaną przepisy wynikające z następujących ustaw, gdyż uznano, że uda się dzięki temu zachować stosunkowo wysoką spójność tego narzędzia, jednocześnie odnosząc się do tych przepisów, które dotyczą większości podmiotów, które mogą być zainteresowane rejestracją w systemie EMAS:

• Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627)
• Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085)
• Ustawa z dnia 22 grudnia 2004 r. o handlu uprawnieniami do emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. Nr 281, poz. 2784)
• Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229)
• Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747)
• Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628)
• Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz. U. Nr 63, poz. 639)
• Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz. U. Nr 63, poz. 638)
• Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. Nr 132, poz. 622)

Rozważając przepisy, które mają być uwzględnione w liście kontrolnej i tworząc listę kontrolną uwzględniono stan prawny wynikający z przepisów ogłoszonych w Dziennikach Ustaw do Dziennika Ustaw nr 169 z 01.09.2005. Zatem we wszystkich ww. ustawach stosowano się do tego brzmienia przepisów, który obowiązywał 01.09.2005 r.

Uwaga! Korzystanie z listy kontrolnej nie zastępuje korzystania z tekstów przepisów prawa. Uproszczenia zastosowane przy opracowywaniu listy kontrolnej oraz konieczny dość wysoki stopień ogólności powodują, że może ona być traktowana jako narzędzie wspomagające, a nie jako narzędzie decydujące o określeniu zgodności z prawem.